పద్యసుధ

పద్యసుధ

-  'మధురవక్త' డా|| పోలేపెద్ది రాధాకృష్ణమూర్తి

1. అంకెల రామాయణం.

కం॥ అంచిత చతుర్థ జాతుఁడు

పంచమ మార్గమున నేఁగి ప్రథమ తనూజన్

గాంచి తృతీయం బచ్చట

నుంచి ద్వితీయంబు దాఁటి యొప్పుగ వచ్చెన్.

మన కవులు పద్యరచనలో చిత్రవిచిత్రాల్కెన విన్యాసాలు చేశారు. వాటిలో ఇది ఒకటి. నాలుగవ దానికి జన్మించినవాడు ఐదవమార్గం గుండా వెళ్లి, మొదటిదాని కూతురిని చూసి, మూడవదాని నక్కడ ఉంచి, రెండవ దానిని దాటి తిరిగి వచ్చాడు.

పంచభూతాలలో మొదటిది భూమి, రెండవది నీరు, మూడవది అగ్ని, నాల్గవది గాలి, ఐదవది ఆకాశం. ఈ పద్యం వెనుక ఉన్న రహస్య మిదే! వాయునందనుడైన హనుమంతుడు ఆకాశమార్గంగుండా లంకా నగరానికి వెళ్లి భూదేవి కుమార్తెయైన సీతాదేవిని చూసి అగ్నితో లంకా దహనం చేసి సముద్రాన్ని దాటి తిరిగివచ్చాడని దీని వివరణ.పంచభూతాల పేర్లతో కాకుండా వాటి వరుస సంఖ్యలతో రామాయణంలోని సుందరకాండకు సంబంధించిన వృత్తాంతాన్ని వివరిస్తున్న మంచి చాటుపద్య మిది. చాటుపద్య మంటే ఏ కావ్యం లోనిదీ కాని పద్యం. ఏదో సందర్భంగా కవీశ్వరులు అలవోకగానూ, ఆశువుగానూ చెప్పిన పద్యం. రసవత్తరమైన, ప్రచుర ప్రచారంలో ఉ న్న అనేక చాటుపద్యాలకు రచయిత లెవరోకూడా మనకు తెలియరావటం లేదు. అదీ చాటుపద్య మంటే!

2. స్థిరసంకల్పం

అని నివారించే గిరిపత్ని యనుఁగుఁ గూతుఁ బార్వతియుఁ దల్లిమాటఁ జేపట్టదయ్యె| నీప్సితార్థంబునకుఁ బాఱు హృదయరుచియు నిమ్నమున కోడిగిలు నీరు నిలుపరాదు.

'... ఆ విధంగా చెప్పి' అంటూ ఈ పద్యం మొదలవుతున్నది. ఆ విధ మేమిటో తరువాత చూద్దాం! ఇప్పుడు ఈ పద్యం: పరమేశ్వరుడిని గురించి తపస్సు చేసి మెప్పించి అతడిని భర్తగా పొందుదా మనుకొన్నది పార్వతి. తల్లియైన మేనక వద్దకు వెళ్లింది. వెళ్లి ఆ విషయాన్ని చెప్పింది. విన్న మేనక గుండె గుభేలుమన్నది. 'అమ్మా! ఆ తపస్సు నీ వల్ల కాదు. వద్దమ్మా! అన్నది. పార్వతి వినలేదు. తల్లి బుజ్జగిం చింది. అనేక విధాలుగా చెప్పింది. ఐనా వినలేదు పార్వతి ఎందుకు విన లేదో చెప్తున్నాడు కవి.