Jyotish Sagar
भारतीय संस्कृति में पर्यावरण संरक्षण
प्राचीन काल से ही भूमि को माता के तुल्य माना गया है। 'जननी जन्मभूमिश्च' कहा गया है। भूमि को प्रदूषण से बचाना प्रत्येक धरती पुत्र अर्थात् मानव का धर्म और कर्त्तव्य है।
4 min |
June 2025
Jyothisharatnam
ക്ഷേത്രമേതന്നറിയാത്ത തീർത്ഥയാത്ര
ക്ഷേത്രമേതെന്നറിയാത്ത തീർത്ഥയാത്ര, മൂർത്തി ഏതെന്നറിയാത്ത കൊടും തപസ്യ.. പി.ഭാസ്ക്കരൻ എഴുതി കെ. രാഘവൻ സംഗീതം നൽകി ബ്രഹ്മാനന്ദൻ പാടിയ പഴയ പാട്ട്. പൂജയ്ക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ എന്ന സിനിമയിലെ ഗാനം.
2 min |
May 16-31, 2025
Jyothisharatnam
കർമ്മനിരതമായ മനസ് അഭിവൃദ്ധിയുടെ ലക്ഷണം
ഉപയോഗി ക്കാതിരുന്നാൽ ഉപകരണങ്ങൾ മാത്രമല്ല, ശരീരവും ബുദ്ധിയുമൊക്കെ തുരുമ്പെടുത്ത് ഉപയോഗശൂന്യമാവും എന്നത് ബോധിപ്പിക്കുന്നതാണീ കഥ
1 min |
May 16-31, 2025
Jyothisharatnam
കാണണം, കണ്ടുവണങ്ങണം എന്റെ എറണാകുളത്തപ്പനെ
പരശുരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച 108 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് കീർത്തികേട്ട ഋഷിനാഗകുളം ശിവക്ഷേത്രം
2 min |
May 16-31, 2025
Jyothisharatnam
ബ്രാഹ്മമുഹൂർത്തത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം
ഭാരതത്തിൽ വികസിച്ചുവന്ന ആർഷ സംസ്ക്കാരത്തിന്റെ സ്വാഭാവികമായ പേരാണ് ഹിന്ദുമതമെന്ന സനാതനധർമ്മം.
2 min |
May 16-31, 2025
Jyothisharatnam
ഹനുമാനും സംഗീതവും
മഹാന്മാർ ഒരിക്കലും അസൂയാലുക്കളല്ല എന്നതാണ് കഥയുടെ ഗുണപാഠം
2 min |
May 16-31, 2025
Jyothisharatnam
ആമയെ കാണുന്നത് നല്ലതോ?
ബാംഗ്ലൂർ നഗരത്തിൽ നിന്നും സാംപികേ റോഡ് വഴി അരമണിക്കൂർ സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിലെത്താം.
1 min |
May 16-31, 2025
Jyothisharatnam
പാരമ്പര്യ തിളക്കത്തിൽ...
സകലദോഷനിവൃത്തിക്കായി ഞങ്ങൾ ആശ്രയിക്കുന്നത് ഭഗവതിയെയാണ്
1 min |
May 16-31, 2025
Jyothisharatnam
ജീവിതവിജയത്തിന് വിഘാതമാകുന്ന ശാപങ്ങൾ
മറ്റുള്ളവരോടും ചരാചരങ്ങളോടും നമ്മൾ പൊറുക്കാനാവാത്ത തെറ്റുകൾ അറിഞ്ഞോ, അറിയാതെയോ ചെയ്യുമ്പോൾ അത് ശാപങ്ങളായി നമ്മിൽ വന്ന് ഭവിക്കുമത്രേ. ഇത് നമ്മെ മാത്രമല്ല നമ്മുടെ കുലത്തിനുതന്നെ ദോഷമായി ഭവിക്കുന്നു. ഇത്തരം ശാപങ്ങൾക്കെല്ലാം പരിഹാരക്രിയകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും കുറച്ചെങ്കിലും അനുഭവിച്ചശേഷം നമ്മുടെ ഗുരുകാരണവ ന്മാർ മൂലമുള്ള അനുഗ്രഹം മൂലമോ, കുടുംബദൈവാനുഗ്രഹം മൂലമോ, മുമ്പ് ചെയ്ത സൽപ്രവൃത്തി കാരണമോ നമ്മൾക്ക് കാരണഹേതു കണ്ടെത്താനാവുകയും പരിഹാരം ചെയ്യാനുമാവുമത്രേ.
1 min |
May 16-31, 2025
Rishi Prasad Hindi
ऐसे योद्धा जिन्होंने मरते दम तक संस्कृति से निभाया!
एकाग्रता और अनासक्ति का प्रताप
3 min |
May 2025
Rishi Prasad Hindi
इन अवस्थाओं के बदलने पर भी हम नहीं बदलते
(पिछले अंक में आपने जाना कि जाग्रत, स्वप्न और सुषुप्ति इन तीनों अवस्थाओं का विस्तार मन ने ही किया है और तुरीय तीनों से विलक्षण है। उसी क्रम में अब आगे...)
1 min |
May 2025
Rishi Prasad Hindi
गर्मियों के लिए स्वास्थ्य-हितकारी बातें
गर्मियों के लिए उत्तम पेय
2 min |
May 2025
Rishi Prasad Hindi
कैसे गरीबनिवाज हैं मेरे गुरुदेव!
वडोदरा के कालीदास परमार पूज्य बापूजी के सान्निध्य के प्रसंग बताते हुए कहते हैं :
2 min |
May 2025
Rishi Prasad Hindi
भौतिक समृद्धि को भुनाने के लिए संतों के ऐसे पवित्र आश्रम बलि नहीं चढ़ने चाहिए
हाल ही में मैंने न्यूज पेपर्स में पढ़ा कि २०३६ में होनेवाले ओलम्पिक की मेजबानी भारत को मिले इसके लिए तैयारियाँ शुरू हो गयी हैं। इसके लिए अहमदाबाद में जो संत श्री आशारामजी बापू का आश्रम है उसकी भूमि को खेल का मैदान बनाने का प्रयास चल रहा है।
3 min |
May 2025
Rishi Prasad Hindi
मेरुतुल्य पाप नाशक तथा भगवद्भक्ति व निरोगता प्रदायक व्रत
७ जून को निर्जला एकादशी (भागवत) है। इसकी महिमा व विधि के बारे में पूज्य बापूजी के सत्संग-वचनामृत में आता है :
3 min |
May 2025
Rishi Prasad Hindi
धनाढ्यों के अध्ययनों ने उजागर किये विस्मयकारी तथ्य
प्रायः लोग समझते हैं कि जिसके पास अधिक धन है वह ज्यादा सुखी है। धन का उपयोग करके वस्तुएँ तो खरीदी जा सकती हैं लेकिन क्या धन में सुख-शांति व प्रसन्नता देने का सामर्थ्य है ?
2 min |
May 2025
Rishi Prasad Hindi
...उतना ही वह निष्काम कर्म शक्तिशाली होता है
संत कबीरजी के जीवन की घटना है। एक बार कबीरजी के द्वार पर कोई भिखारी आया । भिखारी ने कहा : “महाराज ! मैं भूखा हूँ, मेरे पास खाने के लिए कुछ नहीं है।”
1 min |
May 2025
Rishi Prasad Hindi
संत-जीवनी लिखने का अधिकारी कौन?
वन-विभाग के एक सज्जन सेवानिवृत्त होकर श्री ब्रह्मचैतन्य गोंदवलेकर महाराज के सान्निध्य में आकर रह रहे थे। उन्हें सभी लोग 'भाऊसाहब फॉरेस्ट' कहते थे। उन्हें लिखने-पढ़ने का शौक था। गोंदवले (महाराष्ट्र) में ६ महीने रहने पर गोंदवलेकर महाराज का विलक्षण चरित्र देखकर उनकी जीवनी लिखने की बात उनके मन में आयी। महाराजजी से संबंधित जानकारी एकत्र करना उन्होंने प्रारम्भ किया। रोज की घटनाओं को भी लिखकर रखना प्रारम्भ किया।
1 min |
May 2025
Rishi Prasad Hindi
सोशल मीडिया के खतरे किशोरावस्था की शुरुआत में अधिक हो सकते हैं : शोध
उत्तम संस्कारों के अभाव में एवं अश्लीलता फैलानेवाले आधुनिक प्रसार माध्यमों आदि से मिलनेवाले कुसंस्कारों के प्रभाव में आने से आज की बाल, किशोर एवं युवा पीढ़ी का नैतिक पतन तीव्रता से हो रहा है।
2 min |
May 2025
Rishi Prasad Hindi
गर्मियों में ठंडक और सेहत का प्राकृतिक उपहार : खस
गर्मियों की तपन से बचने और शरीर को शीतलता प्रदान करने के लिए खस एक अत्यंत गुणकारी वनस्पति है। इसकी जड़ का उपयोग औषधि, पेय, सुगंध एवं जलशुद्धि के लिए किया जाता है। इस प्राकृतिक औषधि के लाभ और इसके सही उपयोग के तरीके :
1 min |
May 2025
Rishi Prasad Hindi
प्रारब्ध ने किया अनाथ, संत-कृपा से हुईं सनाथ
१६वीं शताब्दी में देश में मुगलों का अत्याचार काफी जोर पर था। उस समय चारों ओर लूट-खसोट और भीषण हत्याकांड हो रहे थे। इसीमें गंगा-यमुना नामक दो असहाय बालिकाओं से उनके कुटुम्बी छिन गये, ९ वर्ष की आयु में वे अनाथ हो गयीं।
2 min |
May 2025
Rishi Prasad Hindi
कैसा अद्भुत है संतों के दिव्य ज्ञान का प्रभाव!
प्रायः लोग समझते हैं कि रहने के लिए सुख-सुविधाएँ हों, खाने के लिए तरह-तरह के व्यंजन हों, पहनने के लिए महँगे वस्त्र हों तभी हम सुखी होंगे परंतु क्या सांसारिक भोगों का सुख से कोई संबंध है ? क्या इनके बिना व्यक्ति सुखी नहीं रह सकता है ? इन गूढ़ प्रश्नों का उत्तर जानते हैं संत विनोबाजी भावे द्वारा बताये गये अपने जीवन के एक संस्मरण से :
2 min |
May 2025
Rishi Prasad Hindi
भूमि का अपना प्रभाव होता है - पूज्य बापूजी
इस (अहमदाबाद आश्रम की) भूमि को साधारण मत समझना । तीर्थत्व है इसमें । यहाँ पूर्वकाल में जाबल्य ऋषि का आश्रम था । (ऊपरवाले) बड़ बादशाह के पास जहाँ कार्यालय है, वहाँ नींव खोदते गये तो यज्ञ की राख निकलती गयी। उसे हमने भी निकाला और हमारे सेवकों ने भी। कितनी ट्रकें राख निकली होगी, हम बता नहीं सकते।
1 min |
May 2025
Jyothisharatnam
വിദ്യാധനം
വീണ്ടും ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ വർഷം വരുന്നു. സകലരും ആ സീസണെ വരവേൽക്കാൻ തയ്യാറാവുന്നു.
1 min |
May 1-15, 2025
Jyothisharatnam
പക്ഷിമൃഗാദികൾ ഗൃഹത്തിലെത്തിയാൽ ഗുണമോ? ദോഷമോ?
ക്ഷണിക്കപ്പെടാത്ത അതിഥികളായി പക്ഷിമൃഗാദികൾ വീട്ടിലേക്ക് എത്തുന്നത് നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ താമസം വിനാഃ സംഭവിക്കാൻ പോകുന്ന ചില ശുഭ അശുഭ സംഭവങ്ങളുടെ സൂചനയാണത്രേ. സംഭവിക്കേണ്ടത് സംഭവിക്കേണ്ട നേരത്ത് സംഭവിക്കുക തന്നെ ചെയ്യും. ഇത് ഈശ്വരനിശ്ചയമാണ്. ദൃഢനിശ്ചയത്തോടെ വിശ്വാസപൂർവ്വം നടത്തുന്ന പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് അശുഭസംഭവങ്ങളുടെ ദിശയ്ക്ക് മാറ്റം വരുത്തുവാനും, ലഘൂകരിക്കാനുമുള്ള കഴിവുണ്ടെന്നാണ് ആചാര്യമതം.
2 min |
May 1-15, 2025
Jyothisharatnam
ജീവിതപ്രപഞ്ചത്തെ ധന്യവും അർത്ഥപൂർണ്ണവുമാക്കുന്ന വ്യാഴം
വ്യാഴമാണ് ബുദ്ധിവികാസം. പാണ്ഡിത്യം, ചിന്താശക്തി, അന്തസ്സ്, ആഭിജാത്യം, സാമ്പത്തിക സുസ്ഥിരത, കുടുംബഭദ്രത, സന്താന ഭാഗ്യം തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നത്. ഗ്രഹങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലിപ്പം വ്യാഴത്തിനാണ്
2 min |
May 1-15, 2025
Jyothisharatnam
മാധവമാസം പുണ്യമാസം
മെയ് മാസമാണ് വൈശാഖമാസം. ഭഗവാൻ മഹാ വിഷ്ണുവിനെ ഉപാസിക്കാൻ ഏറെ വിശേഷപ്പെട്ട മാസമാണിത്. ഈ പുണ്യമാസത്തിൽ ഭഗവാൻ ലക്ഷ്മിദേവിയോടൊപ്പം വൈകുണ്ഠത്തിൽ നിന്നും വേഷപ്രച്ഛന്നനായി തന്റെ ഭക്തരുടെ ഭൂമിയിലുളള ഭവനങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുമെന്നാണ് സങ്കൽപ്പം.
1 min |
May 1-15, 2025
Jyothisharatnam
പ്രസാദവും ഫലങ്ങളും
ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ പ്രസാദങ്ങൾക്ക് മഹാ രോഗങ്ങളെപ്പോലും ശമിപ്പിക്കാനുള്ള ദിവ്യ സിദ്ധിയുണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസവും അനുഭവും. നമുക്ക് പരിചിതമായ ചില ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ വിശേഷാൽ പ്രസാദങ്ങളും അവയുടെ ഫലവും.
2 min |
May 1-15, 2025
Jyothisharatnam
വലിയ നന്മയായി ഭവിക്കുന്ന ചെറിയ സഹായം
മനസ്സറിവോടു കൂടിയും അല്ലാതെയും ചെയ്യുന്ന നന്മ തിന്മകളാണ് ഒരു വ്യക്തിയുടെ ജീവിതഗതിയെ ത്തന്നെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതെന്നതിന് ധാരാളം ഉദാഹരണങ്ങൾ നമ്മുടെ ഇതിഹാസങ്ങളിൽ നിന്നുതന്നെ ലഭ്യമാണ്.
1 min |
May 1-15, 2025
Jyothisharatnam
'മ്മടെ'തൃശൂർ പൂരം ചരിത്രകഥകൾ
പൂരം മെയ് 6
2 min |