Teknenizin değerine göre marina bağlama fiyatı olsa...

Özellikle bizim gibi küçük boy yelkenli tekne sahiplerini adeta denizden soğutan bir sorun haline gelen marina bağlama ücretlerinin yüksekliği üzerine biraz kafa yordum. Hukukçu kimliğimin de etkisi ile bulabildiğim en adaletli çözümü sizlerle paylaşmak istiyorum.

- ÖMER ÖCEL

Bilindiği gibi konut ve iş yerlerimiz kat mülkiyeti tapusuna sahip. Bu sahiplik; ana taşınmazın tamamının değerini payda ve tek tek bağımsız bölümlerin yani konut ve işyerlerinin değerlerini de pay kabul eden arsa payı esasına göre düzenleniyor. Bilinenin aksine arsa payı; bağımsız bölümlerin metrekaresine göre değil, piyasa değerlerine göre belirleniyor.

Söz gelimi; beş katlı ana taşınmaz 100 birim toplam değere sahipse ve dört adet daire ile zemin katta bir adet iş yerinden oluşmaktaysa arsa payları daire ve iş yerinin piyasa değerine göre belirleniyor. İşlek bir caddede bulunan ana taşınmaz söz konusu ise kimi zaman iş yerinin değeri dört dairenin değerine neredeyse eşit oluyor ve 50/100 arsa payına sahip bulunuyor. Yine birinci kat daire en değerli olmak üzere üst katlara doğru değer düşüyor; teras ve asansör yoksa en üst kat en değersiz daire oluyor. Yani kalan 50/100 arsa payı birinci kat için 16/100, ikinci ve üçüncü kat için 12/100 ve son kat için de 10/100 olabiliyor.

Dikey kat mülkiyeti için verdiğimiz yukarıdaki örnek, yatay kat mülkiyeti olarak bilinen villalardan oluşan site/ana taşınmazlar için de aynen geçerli. Manzarası güzel olan, havuza bakan, otoparkı olan veya bahçesi geniş villalar daha değerli ve arsa payları diğerlerine göre daha yüksek. Hatta kooperatif eli ile yapılan ana taşınmazlarda, çekiliş usulü ile bağımsız bölümler belirlendikten sonra, üyelere bağımsız bölümlerini bir bedel karşılığı değiştirme hakkı tanınıyor. Daha değerli bağımsız bölümü almak İsteyen üye, şerefiye adı altında bir ödeme yaparak bağımsız bölümünü değiştirebiliyor.

Şimdi gelelim konunun bizi ilgilendiren yönüne. Ana taşınmazın tüm giderlerine aksi kararlaştırılmamışsa arsa payı oranında katılınır. Yani bağımsız bölümü daha değerli olan malik, metrekaresine bakılmaksızın daha çok aidat öder.