Vergi Savaşından Sermaye Savaşına

Küresel borç, 2025 itibarıyla 324 trilyon dolarlık yeni bir rekor seviyeye ulaşacak. Bu devasa yük altında artık sorulması gereken en kritik soru şu: Ülkeler bu borcu finanse edebilecek güçte mi?

- AKAN ABDULA

Borçların sürdürülebilirliği artık ekonomik istikrarın değil, siyasi iradenin ve stratejik pozisyonların bir ölçütü haline geldi. ABD, Çin, Japonya, Kanada, Fransa ve İngiltere gibi büyük ekonomiler; Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYİH) oranla hızla büyüyen dev kamu borçlarıyla bu finansal dengesizliğin başlıca aktörleri haline gelmiş durumdalar. Öyle ki ABD borcunun 2050'li yıllarda GSYİH'nin yüzde 156'sına ulaşması bekleniyor. Yani bir çözüm bulamaz ise borcunu finanse edemeyen, iflas etmiş bir ABD ile karşı karşıya kalacağız.

Bu tablo artık bir dengesizlik değil zincirleme bir kırılma sürecine işaret ediyor. Zira küresel finansal sistem çoktan bir saadet zincirine dönüşmüş durumda. Yeni para yaratımı, borçla tüketilen gelecekler ve sistemik bağımlılıklar üzerinden ayakta tutulan bu düzen, artık kendi kendini finanse edemeyecek bir döngüye girdi.

Piyasalar bu yüzden mali genişlemeye, artan borçlara ve ticaret açıklarına karşı çok daha hassas, çok daha kırılgan hale geldi. Ancak hassas olmaları Trump'ın gelişini önleyemedi. Tüm hassasiyetlere rağmen Trump'ın taze başkanlığında dünyada uygulanan tarifeler, 19'uncu yüzyılın sonlarından beri görülmemiş seviyelere ulaştı.