Denizcilik manifestosu

Mavi Vatan yalnızca savaş gemileriyle, tersanelerle veya limanlarla büyümez. Mavi Vatan, milyonlarca vatandaşın denize çıkmasıyla büyür. Her yeni amatör denizci Türkiye’nin deniz kültürüne yapılmış bir yatırımdır. Denize çıkmayı zorlaştıran her düzenleme ise bu kültürün gelişimini yavaşlatır.

- E. Tümamiral Cem Gürdeniz’den

Kabotaj’ın 100. yılında amatör denizciliğe yeni bir engel mi?

Kabotaj Kanunu’nun kabulünün üzerinden tam bir asır geçti. 1 Temmuz 1926’da yürürlüğe giren bu devrim niteliğindeki yasa, Türk milletine kendi denizlerinde egemen olma hakkını verirken aynı zamanda denizle bağını güçlendirmeyi, denizcileşmeyi ve deniz kültürünü geliştirmeyi hedefliyordu. Aradan geçen yüz yıl sonrasında Türkiye’nin vatandaşlarını en kolay, en uygun ve pratik şekilde denizle buluşturması, denizciliği bir yaşam kültürü haline getirmesi ve Mavi Vatan bilincini toplumun her kesimine yayması en az donanmasını güçlendirmesi kadar önemlidir. Ancak bunu başaramadık. 1895 yılında İstanbul’da 35 bin sandal vardı. O yıllarda nüfusun 900 bin civarında olduğunu düşünürsek, 25 kişiye bir sandal düşüyordu. Bugün ülkemizde yedi kişiye bir otomobil düşerken 600 kişiye bir amatör tekne düşüyor. Orta halli aileler 80’li yıllara kadar kıyı şeridinde sandal sahibi olabiliyor ve denizle etkileşim içine girebiliyordu. Bugün değil sandal bağlamak, denize girmek için bile bedava sahil şeridi kalmadı. Amatör denizciliğin bugün en büyük sorunu barınma/bağlama sorunudur. Devasa ücretlere tabi marinalara orta halli vatandaş ancak uzaktan bakabilmektedir. Marinaların bir yıllık bağlama ücreti neredeyse pek çok teknenin değerinin üzerine çıkmıştır. Amatör denizci, bağlama sorunu ile uğraşırken bu kez karşısına donatım ve yeterlilik sorunu çıkmıştır.

17 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren