ડાયેટ અને ઈમોશનલ હેલ્થઃ અન્ન તેવો ઓડકાર

એક અમીર વ્યક્તિ દુનિયાને જે રીતે જુવે છે એનાથી તદ્દન ભિન્ન રીતે એક ભૂખી વ્યક્તિ દુનિયાને જુવે છે. એક માટે દુનિયા સૌથી ખૂબસૂરત જગ્યા છે, જ્યારે બીજા માટે દુનિયા સૌથી બસૂરત જગ્યા છે, કારણ કે બન્નેની લાગણી એમના સંતોષ અથવા અસંતોષથી પ્રભાવિત થયેલી છે.

- રાજ ગોસ્વામી

ચોથું ઍપલ...

એક ક્લાસમાં શિક્ષકે છ વર્ષના જયને પૂછ્યું: ‘હું તને અત્યારે એક ઍપલ, બપોરે એક ઍપલ અને સાંજે એક ઍપલ આપું તો તારી પાસે કેટલાં ઍપલ ભેગાં થાય?’

‘ચાર!’ જયે વિના વિલંબે કહ્યું.

શિક્ષકને આશ્ચર્ય થયું કે એ આટલી સાદી ગણતરી ન કરી શક્યો. એમણે એને ફરી સમજાવ્યું: ‘હું તને અત્યારે એક ઍપલ, બપોરે એક ઍપલ અને સાંજે એક ઍપલ આપું તો તારી પાસે કેટલાં ઍપલ થાય?'

જયે આ વખતે આંગળીઓ પર ગણીને ધીમેથી કહ્યું: ‘ચાર!’

શિક્ષક ફરી નારાજ થઈ ગયા. પછી એમને યાદ આવ્યું કે જયને કેરી બહુ ભાવે છે એટલે એમણે પૂછ્યું: ‘હું તને અત્યારે એક કેરી, બપોરે એક કેરી અને સાંજે એક કેરી આપું તો તારી પાસે કેટલી કેરી થાય?’

જયે તરત કહ્યું: ‘ત્રણ!’

શિક્ષક ખુશ થઈ ગયા. એમણે કહ્યું: ‘સારું, તો પછી મને તું કહે કે હું તને અત્યારે એક ઍપલ, બપોરે એક ઍપલ અને સાંજે એક ઍપલ આપું તો તારી પાસે કેટલાં ઍપલ થાય?’

જયે ફરી કહ્યું: ‘ચાર!’

શિક્ષક હવે અકળાયાઃ કેમ આવું કરે છે? કેરી ત્રણ થાય તો ઍપલ ચાર કેવી રીતે થાય?’

જયે ગભરાતાં ગભરાતાં કહ્યું: ‘કારણ કે મારી બૅગમાં એક ઍપલ પહેલેથી જ છે.’

સારઃ ઘણી વાર બીજાની વાસ્તવિકતા આપણા કરતાં અલગ હોય છે.

ગુજરાતી ભાષાના એક ઉત્તમ કવિ ઉમાશંકર જોશીએ ૧૯૩૨માં આ કવિતા લખી હતીઃ

રચો, રચો અંબરચુંબી મંદિરો,

ઊંચા ચણો મ્હેલ, ચણો મિનારા!

ભૂખ્યાં જનોનો જઠરાગ્નિ જાગશે;

ખંડેરની ભસ્મકણી ન લાધશે.

કવિ આમાં અમીર-ગરીબ વચ્ચેની અસમાનતાની વાત કરતા હતા. ગરીબો જ્યારે ભૂખના માર્યા જાગશે ત્યારે તમારાં મંદિરો, મહેલ અને મિનારાને એવી રીતે ભસ્મ કરી દેશે કે એની એક કણી હાથ નહીં આવે. ઉમાશંકરનો આ માર્ક્સવાદી પોકાર હતો.

એમાં એક અન્ય મનોવૈજ્ઞાનિક તથ્ય પણ હતું. એક અમીર વ્યક્તિ દુનિયાને જે રીતે જુવે છે એનાથી તદ્દન ભિન્ન રીતે એક ભૂખી વ્યક્તિ દુનિયાને જુવે છે. એક માટે દુનિયા સૌથી ખૂબસૂરત જગ્યા છે, જ્યારે બીજા માટે દુનિયા સૌથી બસૂરત જગ્યા છે, કારણ કે બન્નેની લાગણી એમના સંતોષ અથવા અસંતોષથી પ્રભાવિત થયેલી છે.