Các địa phương đang ở thời điểm lựa chọn chiến lược phát triển

Các vùng tăng trưởng của đất nước đang trong thời cơ hiếm có để xoay chuyển tình thế, tạo gia tốc mới trong phát triển. TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, nay là Viện Nghiên cứu chính sách và chiến lược (CIEM) khẳng định sau khi 34 tỉnh, thành phố chính thức đi vào vận hành.

- 

lẫn bên ngoài. Sức ép này thôi thúc mạnh mẽ chưa từng thấy cho việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng (dựa trên nhân công rẻ, tài nguyên rẻ, môi trường rẻ, định hướng xuất khẩu) sang dựa trên năng suất, chất lượng, hiệu quả, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thậm chí, sức ép chuyển đổi này ở thế “bây giờ hoặc không bao giờ”.

Hai là, áp lực nói trên đến trong điều kiện thể chế thuận lợi chưa từng có. Quá trình cải cách thể chế đang theo hướng tháo gỡ “điểm nghẽn của các điểm nghẽn”, xóa bỏ tư duy, rào cản đối với phát triển; mở rộng không gian và quyền tự do kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo... Hơn thế, với các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội; cơ chế phân cấp đầy đủ, theo đúng nguyên tắc “địa phương quyết - địa phương làm - địa phương chịu trách nhiệm”, TP.HCM sẽ có điều kiện huy động tối đa nguồn lực, phát huy năng lực, tận dụng tiềm năng và “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm”...

Có thể hình dung cơ cấu kinh tế sau khi hợp nhất giữa Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu và TP.HCM có sự bổ sung cho nhau. Các ngành dịch vụ ở TP.HCM phát triển hơn, có năng lực cạnh tranh cao hơn, đủ sức bù đắp phần thiếu hụt cho Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Ngược lại, hai địa phương này sẽ nhận chuyển dịch các khu công nghiệp, khu chế xuất ở nội đô TP.HCM - vốn hình thành từ những năm đầu Đổi mới, cần thay đổi công năng... Tương tự, hệ thống cầu cảng, cảng hàng hóa ở nội đô TP.HCM cũng cần di dời, dịch chuyển, nhường chỗ cho không gian trung tâm tài chính, trung tâm đổi mới sáng tạo...