વધુપડતા કામનો બોજ જીવન ટૂંકાવી નાખે ત્યારે...

વ્યક્તિનો ‘કર્મયોગ’ જીવલેણ સમસ્યા ઊભી કરી શકે છે. કમનસીબે એની માનસિક અસરથી આપણે અજાણ છીએ.

- ડૉ. મિતાલી સમોવા

કર્મણ્યેવાધિકારસ્તે મા ફલેષુ કદાચન મુજબ ભલે કહ્યું હોય કે મનુષ્યનો અધિકાર ફક્ત કર્મ પર છે, ફળ પર નહીં એટલે એની આશા રાખ્યા વિના કર્મ કર્યે જા... પરંતુ વાસ્તવિક ભૌતિક જીવનમાં એ શક્ય બનતું નથી. અહીં દરેકેદરેક વ્યક્તિને પોતાનાં કર્મનું સારું ફળ જોઈએ છે, ખરાબ નહીં. આમ તો એમાં કશું ખોટું પણ નથી, કારણ કે બધા જ સાધુતા અપનાવી લેશે તો ધરાતલ પર જીવન બચશે નહીં.

પરંતુ વ્યક્તિનો કર્મયોગ જ એના માટે જીવલેણ સાબિત થાય તો? જી, આપણે વાત કરીએ છીએ વર્કપ્લેસ સ્ટ્રેસના લીધે કર્મચારીનાં થતાં મૃત્યુ, બીમારી કે આત્મહત્યાની!

હમણાં કેરળની એક સીએ યુવતી એન્ના સેબાસ્ટિયનનું વધુપડતા વર્કલોડને કારણે મૃત્યુ થયું એ પછી ટોક્સિક વર્કપ્લેસ કલ્ચર વિશે ફરી ચર્ચા ચાલી રહી છે. એન્ના ગયા વર્ષે સીએની પરીક્ષા પાસ કર્યા પછી પુણેની એક જાણીતી કંપનીમાં જોડાઈ હતી, જ્યાં ફક્ત ચાર મહિનાના નોકરીના સમયગાળા દરમિયાન વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ એના માથે એટલું કામ થોપી દીધું અને એના શિસ્તબદ્ધ જીવનને એટલું ડિસ્ટર્બ કરવામાં આવ્યું કે એ ચિંતા, તણાવ, વિચારવાયુ, અશક્તિ, અનિદ્રા, ભૂખ ન લાગવી જેવી અનેક સમસ્યામાં ઘેરાઈ ગઈ, જે છેવટે એના અકાળે મૃત્યુનું કારણ બની.