Pruvanız neta olsun

Birkaç ay önce okyanusta batan Ozi teknesinin yeni videosunu izledim. Katamaranlarının gövde heçinden su aldığı için battığını ve bunun bir üretim hatası olduğunu, dava sürecini başlattıklarını söylüyorlar. Yorumlarda bu alana 'escape hatch' dendiği ve zorunlu olduğu vs yazılmış. Size sorum, bu escape hatch nedir ve dünya seyahatine çıkmak isteyen biri olarak bu tarz ne gibi başka önlemler, kontroller yapmalıyız? M. Ufuk Özlem

- 

Can Sürekli cevaplıyor: Öncelikle Sevgili Özlem Ulubay ve Özkan Şahin çiftine ve o sırada teknede misafirleri olan Sema Akgün'e bir kez daha geçmiş olsun diyorum. Katamaranlar ya da klasik gövdeli yelkenli tekneler yelken seyrinde kullanım hatası ya da ağır deniz, dalga koşullarında alabora olma riski taşırlar. Klasik gövdeli yelkenli tekneler taşıdıkları denge amaçlı salma/safraları ile alabora olduktan sonra doğaları gereği kendi kendilerine tekrar düzelme kabiliyetine sahiptirler; Bernard Moitessier (Uzun Yol kitabında yazdığı üzere) Joshua'sı ile birden fazla kere alabora/takla olmuş ve yoluna devam edebilmiştir. Oysa katamaranlar yapıları gereği, alabora olduklarında kendiliklerinden düzelemez, ters olarak gövdelerinde hapsolan hava ile yüzeyde yüzmeye devam ederler. İşte bu aşamada ters dönmüş teknenin içinden çıkmak için kaçış (escape) heçleri kullanılır. Bu heçlerin üzerinde normal seyir şartlarında kesinlikle açılmamaları için tekne üreticileri tarafından ikaz/hatırlatma yazıları bulunur.

Seyahatleriniz için alınacak birçok emniyet önlemine ilave olarak kamara ya da borda lumbozlarımızda, tavan heçlerimiz/kaportalarımızda olası bir kırılma, kopma düşme durumuna karşı önceden kesilmiş kontrplak benzeri panel malzemeler, en basit şekilde takılıp, herhangi bir silikon benzeri sızdırmazlık malzemesi ile izolasyonu yapılıp geçici olarak güvenliğimiz sağlanabilir. Bu paneller tekne yatak altlarında hiç yer işgal etmeden muhafaza edilebilirler.

Özellikle yangın halinde (tekne içi yangınlar genelde mutfak bölgesi ve makine dairesinden başlar) ön ve arka kamaradan kaçış imkanları oluşturulmalıdır.

Ayrıca uzun yol planlanan teknelerde aküler vb. donanım bu şekilde alabora risklerine karşı mevcut yerlerine doğru şekilde sabitlenmelidir. Geçmişte ve günümüzde ciddi dizayn edilen uzun yol amaçlı teknelerin farşları ya zemine vidalıdır ya da özel kapak kilitleri ile donatılmıştır.