బొబ్బిలి వీణ విశిష్టత

శ్రీసరస్వతీదేవికి అలంకార భూషితం... ఆ మహాజ్ఞాన ప్రసాదినికి విశ్వపరిపాలకుడు ఇచ్చిన పేటెంట్ హక్కు... సదరు వీణల తయారీలో విజయనగరం జిల్లా బొబ్బిలి ప్రసిద్ధి గాంచడం బ్బి విశేషం.

- - కొండ్రవీడి ఆచారి అదినారాయణ

శ్రీసరస్వతీదేవికి అలంకార భూషితం... ఆ మహాజ్ఞాన ప్రసాదినికి విశ్వపరిపాలకుడు ఇచ్చిన పేటెంట్ హక్కు... సదరు వీణల తయారీలో విజయనగరం జిల్లా బొబ్బిలి ప్రసిద్ధి గాంచడం బ్బి విశేషం. వీరబొబ్బిలికి చరిత్రలో ఓ ప్రత్యేకపుట ఉన్నట్లే బొబ్బిలి వీణకు ఆ చరిత్రతో పెనవేసుకునే బంధమూ ఉంది.

సంగీత ప్రియుల హృదయ తంత్రులను మీటడంలో బొబ్బిలి వీణకు సాటి మరిలేదనడంలో అతిశయోక్తి లేదు. ప్రముఖ వీణావా(నా)దకులు వాసా కృష్ణమూర్తి, ఈమని శంకరశాస్త్రి, చిట్టిబాబు, జోగులాంబ, పద్మిని, శ్రీవాణి ఇలా ఎంతో మంది వీణానాద కళాకారులు తమ ప్రతిభకు పదును పెట్టి పలువురు మన్ననలు అందుకున్నది కేవలం బొబ్బిలి వీణ మహత్మ్యంగా చెప్పుకుంటారు. రెండు శతాబ్దాల క్రితం నాటి బొబ్బిలి వీణల తయారీని 1959లో ప్రభుత్వం గుర్తించింది.

అనేకమంది ప్రజాప్రతినిధులు, అధికారులు చొరవతో బొబ్బిలిలో 1994లో దివంగత రాజా ఆర్విజికె రంగారావు సౌజన్యంతో తాత్కాలికంగా వీణల తయారీ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేసారు. 2002లో మున్సిపల్ పరిధిలోని గొల్లపల్లిలో రాష్ట్ర హస్తకళల అభివృద్ధి సంస్థ పరిధిలో హస్తకళలఅభివృద్ధి కేంద్రాన్ని శాశ్వత ప్రాతిపదికన ఏర్పాటుచేసారు. బొబ్బిలి, గొల్లపల్లి, వాడాడ గ్రామాలకు చెందిన సుమారు 50 కుటుంబాలకు చెందిన 200 మంది హస్త కళాకారులు బొబ్బిలి వీణలను తయారు చేయడంతో తమ నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నారు.వడ్రంగం, కమ్మరం, దంతపు మెట్లు కట్టడం, సప్తస్వరాలను వీనులవిందుగా అందించే విధంగా తీగలను బిగించడం వంటి జాగ్రత్తలతో బొబ్బిలిలో వీణలను తయారు చేస్తారు.ఇలా తయారుచేయగలగడం ఇక్కడి వారి ప్రత్యేకత. పనస చెట్టునుంచి సేకరించిన కలపతో అతుకులు లేకుండా ఏకండి కర్రతో తయారు కావడమే బొబ్బిలి వీణ ప్రత్యేకత. ఇత్తడి లేక కంచుతో మెట్టు తయారుచేసి ఇత్తడి కర్రతో కుటీలు అమర్చి సుస్వరాలు పలికించడానికి కళాకారులకు కాస్త రాగ జ్ఞానం కూడా అవసరమని చెప్పవచ్చు. బొబ్బిలి వీణంటే వాయిద్యకారులకు ఎంతో మక్కువ. నూజివీడు, పిఠాపురం, తంజావూరు, మైసూరులలో వీణలు తయారవుతున్నప్పటికీ, బొబ్బిలి వీణ ప్రత్యేకత చెక్కుచెదరకపోవడం గమనార్హం.