ઓછાંબોલાં, પણ અડીખમ સંપાદક

વજુ કોટકના પડછાયા બની રહીને મધુબહેને કયા પત્રકારો પાસેથી કેવું કામ લઈ શકાય એની સૂઝ કેળવી હતી.

- અજિત પોપટ

લગભગ ૧૯૫૯ના ડિસેમ્બરનું ત્રીજું કે છેલ્લું સપ્તાહ. મુંબઈના કોટ વિસ્તારમાં આવેલી કારવાર સ્ટ્રીટ (હવે વજુ કોટક માર્ગ)માં આવેલા કાર્યાલયમાં પહેલી વાર તંત્રીની ખુરસી પર બેઠાં ત્યારે એકાદ ક્ષણ માટે આંખના ખૂણા ભીના થયા-ન થયા ત્યાં સદ્ગત પતિના આખરી શબ્દો યાદ આવ્યાઃ ‘મધુ, હવે તારે આપણાં છએ છ સંતાનોને સાચવવાનાં છે, હિંમત રાખીને આગળ વધજે...’ આ શબ્દો ફરી ફરીને કાનમાં ગુંજ્યા, તરત આ જાજરમાન મહિલાએ મન મજબૂત કર્યું અને કામમાં મન પરોવ્યું. છ સંતાન. બે થોડાક સમજણા થયેલા પુત્રો અને એક નાનકડી રૂપકડી પુત્રી. ત્રણ સામયિકો-બે માસિક અને એક સાપ્તાહિક.

ઘણા લોકોએ માન્યું હશે કે વજુ કોટકના સ્વપ્ના સમાં આ સામયિકોનું બાળમરણ થઈ જશે, પરંતુ આવા લોકોને કદાચ ખયાલ નહોતો કે વજુ કોટકનાં અર્ધાંગિની આ ત્રણે સામયિકોનો ધરખમ વિકાસ આગવી કોઠાસૂઝ અને અથાક પુરુષાર્થથી કરી દેખાડશે. યસ, આ વાત વાચકો માટે મધુરી કોટક અને ચિત્રલેખા પરિવારના અમારા સૌને માટે મધુબહેન એવાં માનુનીની છે. ૧૯૫૯ના નવેમ્બરની ૨૯મીએ વજુ કોટકે અકાળે ચિરવિદાય લીધી ત્યારે રડતાં-કકળતાં બેસી રહેવાને બદલે પતિના સ્વપ્નને સાકાર કરવા મધુબહેને કમર કસી લીધી. કેવી રીતે કામ કરતાં મધુબહેન? આવો, જાણીએ...

દર વરસે ધનતેરસના દિવસે ચિત્રલેખાના લેખકો, કાર્ટૂનિસ્ટ્સ અને અન્યોને નિમંત્રીને મોં મીઠું કરાવવાની અજોડ પ્રણાલી ચિત્રલેખાએ સ્થાપી હતી. એવા એક પ્રસંગે પત્રકાર શિરોમણ મુરબ્બી વિજયગુપ્ત મૌર્ય વાસુભાઈએ વાતવાતમાં કહેલું: ‘લગભગ મૂગાં લાગે એટલી હદે ઓછાંબોલાં મધુબહેને વજુભાઈની પડખે રહીને કામ કેવી રીતે શીખી લીધું એનું અમને સૌને તો ઓસાણ પણ ન રહ્યું!’

વાસુભાઈની વાતમાં હોંકારો પૂરતાં મૂર્ધન્ય કવિ વેણીભાઈ પુરોહિત બોલ્યા હતાઃ ‘સાવ સાચી વાત. જન્મભૂમિમાં દર શનિવારે આવતી મારી કૉલમ અખા ભગતના ધપ્પા વાંચીને મધુબહેને એક દિવસ મને સૂચવ્યું કે તમે તુલસીદાસજીના ‘રામચરિત માનસ’ની શૈલીમાં જે કૉલમ ‘જન્મભૂમિ’માં લખો છો એવું કંઈક ‘જી’ મૅગેઝિનમાં લખોને. આ સૂચનના અમલ રૂપે મેં ફિલ્મી રામાયણ કૉલમ શરૂ કરી. એ કૉલમ જબરદસ્ત લોકપ્રિય નીવડી.'