EBITDA 1 NUMARA MI?

Kökleri 1970'lerin sonlarına uzansa da EBITDA, son yıllarda en popüler finansal ölçütlerden biri hâline geldi. Türkiye'de FAVÖK olarak bilinen bu göstergeye yönelik çeşitli eleştiriler dile getiriliyor. Bu eleştirilerin temelinde ise göstergenin tek başına yeterli bir anlam taşımadığı; 'net kâr' ve ‘serbest nakit akışı' gibi göstergelerin daha ön planda olması gerektiği görüşü yatıyor.

- 

Amerikalı iş insanı ve kablo TV yayını yatırımcısı John Malone, 1970'lerin sonlarına doğru yürüttüğü işin finansal performansını ortaya koymak amacıyla yeni bir finansal gösterge geliştirdi. Tele-Communications adlı şirketin CEO'luğunu da üstlenen Malone, büyük olasılıkla bu göstergenin gelecekte dünya genelinde yaygınlaşacağını öngörmemişti. "EBITDA" adını verdiği bu formül, "Earnings Before Interest, Taxes, Depre-ciation and Amortization" (Faiz, Vergi, Amortisman ve Yıpranma Payı Öncesi Kâr) ifadesinin kısaltmasıydı ve özellikle kaldıraçlı büyüme stratejisi izleyenlerin borçlanmasını kolaylaştırmak amacıyla geliştirilmişti.

Malone, o dönemde kablo televizyonu sektöründe faaliyet gösteriyordu ve bu alandaki hızlı büyüme için ciddi finansman ihtiyacı vardı. EBITDA ise şirketlerin performansını, yatırımcılar açısından 'hisse başına kazanç' gibi geleneksel ölçütlere kıyasla daha iyi yansıtıyordu.

Bu yaklaşım; vergi, faiz ve nakit dışı giderlerin etkisini en aza indirerek operasyonel kârlılığı ve nakit akışını ön plana çıkarıyordu. Gösterge, 1980'lerde hızla yaygınlaştı ve uzun yıllar boyunca patronlar, CEO'lar ve özellikle yatırımcıların gözde ölçütü olarak kabul edildi.

GERÇEĞİ YANSITIR MI?

EBITDA'ya yönelik dikkat çeken ilk eleştirilerden biri, ünlü iş insanı Warren Buffett'tan geldi. Berkshire Hathaway'in kurucusu olan Buffett, "Bu ölçeğin ne kadar yaygın bir şekilde kullanıldığına şaşırıyorum," diyor ve ekliyordu:

"İnsanlar finansal tablolarını bununla süslemeye çalışıyor. Birisi EBITDA'dan söz ediyorsa, o şirketlere yatırım yapmıyoruz. Bu gruptaki şirketlerde çok sayıda usulsüzlük olabileceğinden şüpheleniyorum. Wal-Mart, GE ve Microsoft gibi şirketlere bakın; yıllık raporlarında bu göstergeye asla yer vermezler. EBITDA'yı kullananlar ya sizi kandırmaya çalışıyor ya da kendilerini."