Dijitalleşen iş piyasasını ‘hayalet ilanlar’ sardı

Gerçek olmayan veya doldurulma amacı taşımayan 'hayalet' iş ilanları iş gücü piyasasında giderek daha görünür hale geliyor. Hayalet ilanlar, kısa vadede şirketlere stratejik avantaj sağlıyor gibi gözükse de maliyet artışına ve itibar erozyonuna yol açabiliyor.

- AYŞEGÜL SAKARYA PEHLIVAN

Pandemi sonrası derinleşen yetenek krizi ve işe alım süreçlerinin giderek dijitalleşmesi, 'hayalet iş' ve 'vampir işe alım' kavramlarını iş dünyasının gündemine taşıdı. 'Hayalet iş' genellikle işverenlerin gerçek olmayan veya doldurulma amacı taşımayan sahte iş ilanlarını yayınlamasını ifade ederken, 'vampir işe alım' ise işe alım süreçlerinin gereksiz derecede uzun tutulup adayların enerjisini tüketen uygulamalar olarak tanımlanıyor. Bu tür uygulamalar şirketler için orta vadede pek çok soruna neden olurken, adaylar için hem büyük bir hayal kırıklığına hem de zaman ve kaynak israfına yol açıyor.

ADAY HAVUZU OLUŞTURULUYOR

Şirketlerin hayalet iş ilanı vermesinin pek çok farklı nedeni var. Bazı şirketler ani işe alımlar veya sirkülasyonu yüksek olan pozisyonlarda hazırlıklı olabilmek adına aday havuzlarını güncel tutmayı amaçlarken, bazıları ise yeni projeler veya bütçe onaylarının netleşmesini beklerken zaman kaybetmemek adına ilanlar yayınlayabiliyor. Öte yandan kimi firmalar finansal olarak iyi durumda olduklarını ve büyüdüklerini göstermek için bu yolu izliyor; kimileri ise sektördeki yetenekleri tanımak ve piyasa hakkında bilgi edinmek için bu yöntemi tercih edebiliyor. Yeni başlangıç yapanlar için ise hayalet ilanlar, büyüyen bir işletme algısı yaratmak ve sektörde dikkat çekmek amacıyla uygulanabiliyor. Türkiye'de iş arama süreçlerinde bu tür sorunlar, özellikle genç işsizlik oranının yüksek olması ve dijital platformlar üzerinden yapılan başvuruların artmasıyla daha belirgin hale gelmiş durumda. Oxygen Consultancy Genel Müdürü Zeynep Doğrul Aşar, hayalet iş ilanlarının adaylarda güven kaybına yol açarken, vampir işe alım süreçlerinin işe alım verimliliğini olumsuz etkilediğini belirtiyor.