ઝેલેન્સ્કી, તુમ યહ ડીલ સાઈન કરતે હો યા નહી?

એક હજાર દિવસથી વધુ લાંબા ખેંચાયેલા રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધનું મૂળ પુતિનના અહં કરતાં પણ વધારે યુક્રેનની ધરતીમાં ધરબાયેલાં અણમોલ ખનિજના ખજાનાને હાથ કરવામાં છે. હવે ટ્રમ્પની આગેવાની હેઠળના અમેરિકાને પણ યુક્રેનનો ખનિજભંડાર અંકે કરી લેવો છે. અહીં સવાલ એ છે કે રશિયાનો ફટકો સહન કરી રહેલું યુક્રેન અમેરિકાની દાદાગીરી સામે કેટલી ઝીંક ઝીલશે.

- નિતુલ ગજ્જર (વડોદરા) ઉમંગ વોરા (મુંબઈ)

ત્રણ વર્ષ પહેલાંની વાત. કોરોના મહામારીમાંથી હજી તો ઘણા દેશોને કળ વળી પણ નહોતી ત્યાં ૨૪ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૨ના દિવસે રશિયાએ પોતાના કરતાં વિસ્તારમાં સાવ બચૂકડા દેશ યુક્રેન પર હુમલો કર્યો. રશિયાનું કદ અને સુપર પાવર બનવાની મહત્ત્વાકાંક્ષા જોતાં બધાને એવું જ લાગતું હતું કે યુક્રેન ઝાઝા દિવસો સુધી યુદ્ધમાં ટકી નહીં શકે, પણ યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદીમિર ઝેલેન્સ્કીને હાર માની લેવી મંજૂર નહોતી.

રશિયા સામે ઝૂકવાની જગ્યાએ ઝેલેન્સ્કીએ પોતે પણ યુદ્ધમાં ઝંપલાવ્યું, ત્યાં સુધી કે યુક્રેનના સામાન્ય માણસો અને વિદેશમાં વસવાટ કરતા યુક્રેનિયન લોકો પણ યુદ્ધમાં ભાગ લેવા પહોંચ્યા. અલબત્ત, આ યુદ્ધમાં યુક્રેનમાં આર્થિક અને લશ્કરી સરંજામનો ઢગલો કરી દેવામાં નાટોના દેશો, ખાસ તો અમેરિકા, બ્રિટન, ફ્રાન્સ, જર્મની, વગેરેનો મોટો ફાળો રહ્યો. અમેરિકાના બાઈડન પ્રશાસને તો રશિયાને ઝુકાવવા માટે એના પર અનેક જાતના આર્થિક પ્રતિબંધ પણ લાદ્યા હતા.

લશ્કરી દૃષ્ટિએ આ યુદ્ધનું પરિણામ યુક્રેનની તરફેણમાં આવે એ અસંભવ જ હતું. વળી, અમેરિકા સહિત દુનિયાના ઘણા દેશને રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને

કારણે અસર થઈ રહી હતી. એટલે જ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અમેરિકામાં પ્રમુખપદે આવતાંની સાથે જ રશિયા અને યુક્રેનને યુદ્ધવિરામ કરવાનો ધમકીભર્યો આદેશ આપી દીધો. એમણે યુક્રેનને સતત મળતી અમેરિકાની મદદ બંધ કરી દીધી. પરિણામે લગભગ ત્રણ વર્ષ સુધી બહાદુરીપૂર્વક કે હઠાગ્રહથી લડ્યા બાદ હવે ઝેલેન્સ્કી અને યુક્રેને વાટાઘાટોથી યુદ્ધનો ઉકેલ લાવવા તૈયારી દેખાડી છે. એની સામે અમેરિકાએ યુક્રેન સામે એક ખાસ મિનરલ ડીલ રજૂ કરી છે.

યુક્રેનની ભૂમિમાં ખરેખર ક્યાં અને કેટલા પ્રમાણમાં ખનિજ છે એનો નક્કી છે કે રશિયાની જેમ અમેરિકાનો ડોળો પણ યુક્રેનના પેટાળમાં