આયુર્વેદસંહિતા

આમલકી એકાદશીનો ઉપવાસ કરી આમળાંનું મહત્ત્વ સમજીએ

- વૈધ વંદના ખત્રી વૈધ મિહિર ખત્રી

આમલકી એકાદશી એટલે ફાગણ માસમાં શુક્લ પક્ષની એકાદશી. રાજા માંધાતાએ મહાત્માને પ્રશ્ન પૂછ્યો હતો આના વિશે કે આમલકી એકાદશી શું છે? ત્યારે વશિષ્ઠ ઋષિએ કહ્યું હતું કે આમલક વૃક્ષ ભગવાન વિષ્ણુનું પ્રિય વૃક્ષ છે. બ્રહ્માજીએ દેવ, દાનવ, ગંધર્વ, રાક્ષસ, નાગ વૃક્ષ બધાંની ઉત્પતિ કરી.

દેવતાઓ પ્રશ્ન પૂછે છે કે આ વૃક્ષ વિશે અમે જાણતા નથી ત્યારે એક આકાશવાણી થઈ કે હે ઋષિમુનિઓ, આમળાંનું વૃક્ષ શ્રેષ્ઠ છે, જે વિષ્ણુને પ્રિય છે, જેનાં સ્મરણ માત્રથી ગૌદાનનું ફળ મળે છે. એના સ્પર્શથી બમણું અને એના ફળનું ભક્ષણ કરવાથી ત્રણ ગણું પુણ્ય પ્રાપ્ત થાય છે. આ બધાં જ પાપોનો નાશ કરનારું પવિત્ર વૃક્ષ છે. એના મૂળમાં ભગવાન વિષ્ણુ, એની ઉપર બ્રહ્મા, મૂળમાં પરમેશ્વર ભગવાન રુદ્ર અને શાખાઓમાં મુનિ બિરાજે છે. એની ડાળીઓમાં દેવતા અને પત્રોમાં વસુ અને ફૂલોમાં મરુત અને ફળોમાં સમસ્ત પ્રજાપતિ વાસ કરે છે.