એક સાધારણ શિક્ષકે આખા ગામને અપાવી અસાધારણ સિદ્ધિ

સૌરાષ્ટ્રમાં કોડિનાર નજીક આવેલા સરખડી ગામની ઓળખ એક શિક્ષકે અપાર સંઘર્ષ અને ધૈર્યથી બદલી નાખી છે. આજે આ ગામ દેશભરમાં ‘વૉલીબૉલ વિલેજ’ તરીકે જાણીતું બન્યું છે. શિક્ષક દિન નિમિત્તે જાણીએ, એમની જહેમતની જોશભરી વાત.

- દેવેન્દ્ર જાની (રાજકોટ)

માત્ર પાંચ હજારની વસતિ ધરાવતું સરખડી ગામ. એક સમયે આ ગામમાં મહિલાઓ લાજ કાઢતી. આ પ્રથાનો અહીં ચુસ્ત અમલ થતો. દીકરીને શાળામાં ભણવા મોકલવી હોય તો પરિવાર વિચાર કરતો. આવા વાતાવરણમાં ખેલકૂદની સ્પર્ધા માટે દીકરીને બહારગામ મોકલવી તો બહુ દૂરની વાત રહી.

આવું રૂઢિચુસ્ત વલણ ધરાવતા ગ્રામજનોની માનસિકતા બદલવાનું બીડું એક વ્યાયામ શિક્ષકે ઝડપ્યું. ગામની ઓળખ બદલાય એવું કંઈ કરવાનું સપનું એમણે જોયું અને અથાગ પરિશ્રમે સાકાર પણ કર્યું. એમણે ગામનાં યુવાન-યુવતીને વૉલીબૉલની રમતમાં રસ લેતાં કર્યાં. આજે ગુજરાતનું આ સરખડી ગામ વૉલીબૉલ રમતમાં રાષ્ટ્રીય સ્તરે ચમકી રહ્યું છે.

જો કે પરિવારના સભ્યોને સમજાવી દીકરીઓને શાળાના મેદાન સુધી લાવવી એ કામ આસાન નહોતું, પરંતુ વરજંગભાઈ વાળા નામના આ શિક્ષકની મહેનત રંગ લાવી છે. સરખડી ગામે રાષ્ટ્રીય સ્તરે વૉલીબૉલ રમી ચૂકેલા આશરે ૩૦૦ ખેલાડી આપ્યા છે. આમાંથી ૬૫ દીકરીએ નૅશનલ મેડલ જીત્યા ચાર છોકરીઓ આંતરરાષ્ટ્રીય વૉલીબૉલ ટુર્નામેન્ટ રમી ચૂકી છે અને બે યુવતી ઈન્ડિયન ટીમની કૅપ્ટનશિપ સંભાળી ચૂકી છે. રાષ્ટ્રીય સ્તરે ૨૦૦૬માં ગુજરાતને આ ખેલનો પહેલો ગોલ્ડ મેડલ મળ્યો ત્યારે આખી ટીમની તમામ મહિલા ખેલાડીઓ સરખડી અને બાજુના ચરાડા ગામની હતી એ પણ એક ઐતિહાસિક ઘટના.

કોઈ એક ગામની આટલી મોટી સંખ્યામાં છોકરીઓ રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે રમી હોય ને ઢગલાબંધ મેડલ મેળવ્યા હોય એવું કદાચ આ પહેલું ગામ છે. સારાં મેદાન કે આધુનિક સુવિધા વિના આ સફળતા સરખડી ગામે મેળવી છે, એનું શ્રેય વરજંગભાઈને જાય છે.

વરજંગભાઈ વાળા પોતે સરખડી ગામના જ વતની. એક સમયે એ ખેતમજૂરી કરતા. કાકા અને ગામના કેટલાક લોકોને શૂટિંગ, વૉલીબૉલ, કબડ્ડી જેવી રમત રમતાં જોઈને વરજંગભાઈને નાનપણથી ખેલકૂદ પ્રત્યે શોખ રહ્યો. આ શોખ એમને રાજપીપળા લઈ ગયો, જ્યાંથી એમણે ડીપીએડ (ડિપ્લોમા ઈન ફિઝિકલ એજ્યુકેશન)ની ડિગ્રી મેળવી. ૧૯૮૮માં એ સરખડીની જે.આર. વાળા માધ્યમિક શાળામાં શારીરિક શિક્ષણ (પીટી)ના શિક્ષક તરીકે જોડાયા.