વિધાનસભા ચૂંટણીનાં પરિણામઃ ફિફ્ટી-ફિફ્ટી!

હરિયાણા અને જમ્મુ-કશ્મીર... દેશના રાજકારણમાં આમ તો બન્નેનું બહુ નાનું કદ. જો કે લોકસભામાં ભાજપને ધારી સફળતા ન મળી એ પછી આ બે વિધાનસભા ચૂંટણીનું મહત્ત્વ ખૂબ વધી ગયું હતું. અનેક પૂર્વધારણા ખોટી પાડી ભાજપે હરિયાણામાં તો ફરી સત્તા મેળવી છે, પરંતુ કશ્મીરમાં કમળ ખીલવવાની ભાજપની આશા ફળીભૂત થઈ નથી.

- હીરેન મહેતા

મોટા ભાગના વરતારા ખોટા પાડી ભારતીય જનતા પક્ષે હરિયાણામાં સતત ત્રીજી મુદત માટે વિધાનસભામાં બહુમતી મેળવી. જો કે જમ્મુ-કશ્મીરમાં ભાજપ સર્વેક્ષણો ખોટાં ન પાડી શક્યો અને નયા કશ્મીરના નિર્માણનું શમણું ઢબૂરીને એણે બીજા ક્રમ સાથે સંતોષ માનવો પડ્યો. જમ્મુ-કશ્મીરમાં ફારુક અબદુલ્લાની નૅશનલ કૉન્ફરન્સે આમ તો એકલપંડે જ ૯૦માંથી ૪૨ બેઠક જીતી લીધી છે અને કોંગ્રેસ તથા બીજા કેટલાક નાના પક્ષોનો સાથ લઈ એ સહેલાઈથી સરકાર બનાવી લેશે. જમ્મુ-કશ્મીર વિધાનસભા સંયોજનને લગતા નવા ફેરફાર પ્રમાણે કેન્દ્ર સરકારના પ્રતિનિધિ તરીકે નાયબ રાજ્યપાલ પાંચ સભ્યોની નિમણૂક કરી શકશે. જો કે એમના ટેકાથી પણ ભાજપ કશ્મીરમાં એનો મુખ્ય મંત્રી બેસાડી શકે એમ નથી.

જમ્મુ-કશ્મીરમાં નૅશનલ કૉન્ફરન્સ તો હરિયાણામાં ભાજપ: હવે નજર મહારાષ્ટ્ર અને ઝારખંડની ચૂંટણી પર રહેશે.

લોકસભામાં સાદી બહુમતી મેળવવામાં પણ નિષ્ફળ જનારા ભારતીય જનતા પક્ષ માટે એ સાર્વજનિક ચૂંટણી પછી જનસમર્થન દાખવવાનો આ પહેલો મોકો હતો. જો કે હરિયાણામાં ભાજપને ઝાઝી અપેક્ષા નહોતી. કૃષિ કાયદામાં સૂચિત સુધારા અને લશ્કરમાં ભરતી માટેની અગ્નિવીર યોજના એ બે મામલે ભાજપે હરિયાણામાં લોકસભાની દસમાંથી પાંચ બેઠક ગુમાવી હતી અને વિધાનસભામાં પણ ભાજપના એ જ હાલ થશે એવી સંભાવના લાગતી હતી. લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં જ આમ તો હરિયાણાની સ્થિતિનો તાગ આવી જતાં ભાજપે દલિત અને પછાત વર્ગનો ટેકો મેળવવા મુખ્ય પ્રધાન બદલ્યા હતા.