ડૉ. દેવેન્દ્ર બાળા નારીચાણિયા: લોહીનો નહીં.. લાગણીનો સંબંધ

રક્તપિત્ત એટલે કે કુષ્ઠરોગનું નામ પડે ને આપણી નજર સમક્ષ જુગુપ્સાપ્રેરક માનવચહેરા તરી આવે. આ રોગથી પીડાતા લોકોને બહારના તો ઠીક, પરંતુ એમના ઘરના પણ અપનાવવા તૈયાર હોતા નથી ત્યારે એક મહિલાએ છેલ્લા ચાર દાયકાથી પોતાનું સંપૂર્ણ જીવન આ દરદીઓની સેવામાં સમર્પિત કર્યું છે.

- હેતલ રાવ

રવિવારની એ સવારે પણ રોજની જેમ જ વડોદરાના કમાટી બાગમાં થોડા લોકો કસરત કરી રહ્યા હતા. કોઈ લીલાંછમ્મ ઘાસમાં ખુલ્લા પગે ચાલી આંખોનું તેજ વધારવાના પ્રયત્ન કરતું તો કોઈ વળી યોગના સહારે સ્ટ્રેસ દૂર કરવાના પ્રયાસમાં હતું. આ બધાની વચ્ચે એક વૃદ્ધા બાગની અંદર ઘટાદાર વૃક્ષને ટેકે બેઠી હતી. એના હાથની આંગળીઓ વળી ગઈ હતી, ચહેરાનો આકાર પણ બદલાયેલો હતો. પગ પર બાંધેલા કાપડના ચીથરામાંથી લોહી ટપકી રહ્યું હતું. ત્યાંથી પસાર થતી જે વ્યક્તિની નજર એના પર જતી એ જાણે કોઈ બિહામણું દશ્ય જોઈ લીધું હોય એમ છળીને આગળ નીકળી જતી.

આવામાં પોતાના નિત્યક્રમ પ્રમાણે ૩૫ વર્ષની એક સ્ત્રી ત્યાંથી પસાર થઈ, એના પગને જાણે બ્રેક લાગી હોય એમ એ વૃક્ષ આગળ ઊભી રહી ગઈ. પેલી વૃદ્ધાને જોઈને એણે પૂછ્યું: ‘મા, તમે કોણ છો? આમ અહીં કેમ બેઠાં છો? તમને શું થયું છે?’

આ સાંભળી વૃદ્ધા રાડ પાડીને બોલીઃ ‘દૂર રહે. મને કુષ્ઠરોગ છે. તું ચાલી જા. ઘરનાએ તો મને હાંકી કાઢી. જો તું નજીક આવીશ તો તને પણ..’ એટલું બોલતાં બોલતાં એ વૃદ્ધા જ ઊભી થઈ ચાલવા લાગી.

એ દિવસે આ મહિલાએ નિર્ધાર કર્યોઃ બસ, હવે મારું સમગ્ર જીવન રક્તપિત્તના દરદીઓની સેવામાં સમર્પિત! આ મહિલા એટલે ચારેક દાયકાથી શ્રમ મંદિરમાં રક્તપિત્તના દરદીઓની સેવા કરતાં ડૉ. દેવેન્દ્રબાળા નારીચાણિયા, જેમને પ્રેમથી શ્રમ મંદિરમાં દેવીબહેન કહેવામાં આવે છે.

શ્રમ મંદિર.. ઘટાદાર વૃક્ષોની હારમાળા અને પાછળ ખળખળ વહેતી મહીસાગર નદી. નદીની કોતરમાંથી પસાર થતાં જાણે કે કેડીઓ આપણી સાથે વાત કરતી હોય એવો અહેસાસ થાય. આ કેડી પસાર કરી શ્રમ મંદિરમાં પ્રવેશ કરીએ તો ચોતરફ નીરવતાની અનુભૂતિ થાય.. અને શબ્દો સરી પડે કે દોસ્ત, ચોક્કસ અહીં એક નગર વસે છે. વડોદરાથી ૧૮ કિલોમીટરના અંતરે સિંધરોટ ગામ, જેની કોતરો નજીક ૧૫૦ એકરમાં ફેલાયેલું છે રક્તપિત્તના દરદીઓનું નાનકડું ગામ. એ જ છે શ્રમ મંદિર અને એમની સેવામાં સમગ્ર જીવન અર્પણ કરનાર છે દેવીબહેન.

જેમનું કોઈ નથી એવા રક્તપિત્તના રોગીઓ માટે છે ‘શ્રમ મંદિર’.