અનોખી

આડા-ઊભા ખાનામાં રચાતો શબ્દરોમાંચ

-  ગાર્ગી મશરૂવાળા મહેતા

શબ્દો જ્યારે ચોરસ ખાંચામાં આડા-ઊભા ગોઠવાય છે ત્યારે એ માત્ર રમત રહેતી નથી, એ એક વિચારયાત્રા બની જાય છે. ક્રૉસવર્ડ પઝલ એ એવો સાહિત્યમય વ્યાયામ છે, જ્યાં ભાષા, સ્મૃતિ, તર્ક અને આનંદ ચારેય એક જ ગ્રીડમાં ભેગાં થાય છે. ડિજિટલ યુગના ઝગમગાટ વચ્ચે પણ આ અક્ષરઉખાણાં મગજને શાંત-ચેતનવંતુ રાખે છે અને ગુજરાતી ભાષાને નવી રીતે જીવંત બનાવે છે. આવા જ શબ્દચક્રના કેન્દ્રમાં ઊભી છે ગાર્ગી મશરૂવાળા મહેતાની સર્જનાત્મક યાત્રા, જે ક્રૉસવર્ડને મનોરંજનમાંથી સંસ્કાર અને સ્વાસ્થ્ય તરફ લઈ જાય છે.

સોનલ કાંટાવાલા

આધુનિક જીવનમાં જ્યાં ટેક્નોલૉજી અને ડિજિટલ મનોરંજનની બોલબાલા છે ત્યાં પણ ક્રૉસવર્ડ પઝલ જેવી પરંપરાગત પ્રવૃત્તિ આજે પણ લોકપ્રિય છે. બધા જ જાણે છે કે ક્રૉસવર્ડ પઝલ અથવા શબ્દસંધાન એ એક એવી રમત છે, જેમાં ચોરસ આકારના ગ્રીડમાં આડાં અને ઊભાં ખાનાંમાં શબ્દો ભરવાના હોય છે. કયો શબ્દ ક્યા ખાનામાં આવશે એના માટે આપેલા બ્લૂઝ (સંકેતો)નો ઉપયોગ કરવાનો હોય છે. આ પઝલની શરૂઆત ૧૯૧૩માં અમેરિકન પત્રકાર આર્થર વિનને કરી હોવાનું કહેવાય છે અને ત્યારથી એ વિશ્વભરમાં લાખો લોકોનું પ્રિય મનોરંજન બનીને રહી છે.

એક અવનવું પાસું જુઓ તો ક્રૉસવર્ડ એ માત્ર મનોરંજનનું સાધન નથી, પણ મગજના સ્વાસ્થ્ય માટે એક અસરકારક કસરત પણ છે. આજે અખબારો, સામયિકો તો ઠીક, પણ ઍપ્સ અને વેબસાઈટ્સ પર પણ ક્રૉસવર્ડ પઝલ આપનારા અને ભરનારા પડ્યા છે.

ગુજરાતીમાં ક્રૉસવર્ડ પઝલને અનોખી વિશિષ્ટતા બક્ષનારાં અને આ ઉખાણાંઓની અત્યાર સુધી કુલ ૧૪ પુસ્તિકા તૈયાર કરનારાં એવાં અમદાવાદમાં ઊછરેલાં ગાર્ગી મશરૂવાળા મહેતા મળવા જેવી વ્યક્તિ છે.