આ ડૉક્ટર કરે છે પૃથ્વીને પ્લાસ્ટિકમુક્ત રાખવાનો ઈલાજ

પહેલી જુલાઈએ ‘ડૉક્ટર્સ ડે’ નિમિત્તે વાત કરીએ ‘જૉય ઑફ ગિવિંગ’, ‘નો સિંગલ યુઝ ઑફ પ્લાસ્ટિક’, ‘ઈકો બ્રિક્સ’ તથા ‘નો કટ કૉર્નર’ જેવી ‘દવા’ સાથે પ્લાસ્ટિકની બીમારીનો ઈલાજ કરી રહેલા ભાવનગરના ‘ડૉક્ટર વિથ ડિફરન્સ’ ગણાતા તબીબ તેજસ દોશી વિશે.

- જયેશ દવે (ભાવનગર)

ડૉક્ટર માણસની સારવાર કરે અને ગંભીર બીમારીથી બચી શકાય એ માટે શું પરેજી રાખવી એની સલાહ પણ આપે. ભાવનગરના એક ડૉક્ટર જનરલ ફિઝિશિયન તરીકે પ્રેક્ટિસ તો કરે જ છે, એની સાથે સાથે પૃથ્વીની સંભાળ લે છે અને પ્રકૃતિ તથા પર્યાવરણને ગંભીર બીમારી ન થાય એ માટે માનવજાતે કેવી દરકાર રાખવી એના ઉપાય સૂચવે છે. ડૉક્ટર વિથ ડિફરન્સ કહી શકાય એવા તેજસ દોશી પૃથ્વીને પ્લાસ્ટિકથી મુક્ત કરવામાં પોતાના સ્તરે કામ કરી રહ્યા છે અને આજે આ કામ માત્ર ગુજરાત જ નહીં, દેશ અને દેશની બહાર પણ વિસ્તર્યું છે.

ભાવનગરમાં ૧૯૯૮થી જનરલ ફિઝિશિયન તરીકે કાર્યરત ડૉ. તેજસ દોશી એટલે એક પ્રકૃતિપ્રેમી જણ. ૧૯૮૪થી દર વર્ષે નિયમિત હિમાલયના પ્રવાસે જવાનો એમનો ક્રમ. વીસેક વર્ષથી તો વિદ્યાર્થીઓની ટીમ લઈને હિમાલયના પર્વતોમાં એ પહોંચે છે. હિમાલયની આવી મુલાકાત વખતે અહીં વધતા જતાં પ્લાસ્ટિક અને અન્ય કચરા અંગે સતત પીડા રહેતી. આ દિશામાં કંઈક તો કરવું જ પડશે એવા વિચારનો ઉકેલ આવે એ પહેલાં એમણે જો કે બીજી સમસ્યા પર પણ કામ શરૂ કર્યું. ઘોંઘાટથી માનવ અને પશુ-પક્ષીને થતાં નુકસાનના નિરાકરણ માટે ૨૦૧૫માં નૉઈસ પોલ્યુશન સામે તેજસભાઈએ નો હૉર્ન પ્લીઝનો પ્રોજેક્ટ હાથ ધર્યો. પોતાના ભાઈ પીયૂષના નામે પીયૂષ મેડિકલ ગાઈડન્સ ફાઉન્ડેશન ૨૦૧૪થી કાર્યરત કરી સમાજ માટે કંઈક કરી છૂટવાનો પ્રયાસ તો એમણે શરૂ કર્યો જ હતો, પરંતુ સીધા જ સામાજિક દાયિત્વ સાથેનો એમનો પહેલો પ્રયોગ નો હૉર્ન પ્લીઝનો કહી શકાય.

એક વર્ષનાં બાવન અઠવાડિયાં અને બાવન શાળાનાં કુલ મળીને બાવન હજાર બાળકો દર શુક્રવારે સવારે અને સાંજે ભાવનગરનાં વિવિધ સર્કલ અને મુખ્ય માર્ગો પર નો હૉર્ન પ્લીઝ અને નૉઈસ પોલ્યુશન અટકાવવાનાં બોર્ડ અને બૅનર સાથે ઊભાં રહે. કશું જ બોલ્યા વગર ઘણું કહી દેતો આ પ્રયોગ સફળ રહ્યો અને એમાં સ્કાઉટ ગાઈડ, પોલીસતંત્ર અને અમુક સામાજિક સંસ્થાઓનો સહયોગ મળ્યો એટલે એક નહીં, પરંતુ ત્રણ વર્ષ સુધી આ પ્રોજેક્ટ અલગ અલગ રીતે ચાલ્યો અને ૧૧૪ શાળાનાં એક લાખથી વધુ બાળકો આ ઝુંબેશમાં જોડાયાં. આજે પણ આ પ્રોજેક્ટ ગુજરાતનાં ગાંધીનગર, નડિયાદ, ગાંધીધામ અને ગુજરાત બહાર થાણે, મુંબઈ, નાગપુર સહિતનાં શહેરોમાં નાનાં-મોટાં સ્વરૂપે ચાલે છે, એના પાયામાં આ ડૉક્ટરની પહેલ રહેલી છે એમ કહી શકાય.