Başkanların Yeni Oyuncağı

Değeri olmayan bir kripto para projesi üret. Bir devlet başkanı sosyal medyasından destek açıklaması yapsın. Sonra yatırımcının ayağının altından “halıyı çek”. Kasa her zaman kazanır.

- Yazı: Aytekin Çetinkaya

Kripto para piyasalarında skandallar eksik olmaz. Borsa batmaları, siber saldırılar, dolandırıcılık ve piyasa manipülasyonu gibi hadiselerin sıkça yaşandığı bir piyasa burası. Son iki ayda olanlar ise çıtayı çok farklı bir noktaya taşıdı. Eskiden hackerlardan, proje sahiplerinden ya da borsalardan görmeye alışık olduğumuz skandallar, artık devlet başkanları tarafından yapılır oldu. Trump ve eşi Melania adına çıkarılan meme coin'lerin hikayesinden önceki yazılarda bahsetmiştim. Onun ağızlarda bıraktığı kötü tat geçmemişken nur topu gibi yeni bir skandalımız daha oldu. Arjantin Devlet Başkanı Milei, X platformu üzerinden attığı mesajlarla “Libra” isimli meme coin'i desteklediğini belirtti. Bu mesajların ardından çok kısa bir sürede Libra'nın fiyatı hızla yükseldi. Şartlar, 'rug pull' denen hadise için yavaş yavaş oluşmaya başlamıştı. Nedir bu rug pull? Kelimesi kelimesine çevirirsek “halı çekmek” gibi bir anlamı var bu tabirin. Esasen yapılan çok da farklı değil. Yeni bir kripto proje çıkarılıyor ve projeyi çıkaranların elinde çok yüksek miktarda, fiyatı istedikleri gibi etkileyebilecek kadar token oluyor. Burada önemli olan nokta, bu tokenların havadan basılması, herhangi bir nadirliği ya da marjinal maliyeti olmaması. Projeyi çıkaran ekip, toplam havuzun yüzde 70'ine de sahip olabilir, yüzde 10'una da... Hatta toplam havuz gibi bir limitle kendisini sınırlamak zorunda bile değildir. “Proje benim, istediğim zaman yenilerini basarım” da diyebilir. Normalde diğer altcoin'lerde token ekonomisi kapsamında bu oranlara bakılır ve projenin ne kadar merkezi olup olmadığı, fiyat kontrolünün ne kadar proje sahiplerinde olduğu gibi konular analiz edilir (ya da edilmelidir diyelim). Ancak söz konusu meme coin'ler olunca bu tarz hassasiyetler pek de gözetilmez. Önemli olan yaratılacak olan 'hype', yani cazibedir. Projenin sahiplerine ya da işlevine bakmaksızın ucuzdan alıp köşeyi dönmektir asıl amaç. Tabii ki o köşe hiçbir zaman dönülmez. Bu bahsettiğim cazibe, genellikle krip