'İyilik için iş fikri neden çuvalladı?

İKİNCİ TRUMP YÖNETİMİ, 'PAYDAŞ KAPİTALİZMİ'NİN FİŞİNİ TEK BAŞINA ÇEKMİŞ GİBİ GÖRÜNEBİLİR AMAGERÇEKTE BU FİKİR YILLARDIR ZATEN TEKLİYORDU. İŞTE EŞİ BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ BİR İŞ DÜNYASI ÇAĞININ YÜKSELİŞİ, ÇÖKÜŞÜ VE BUNDAN SONRA OLACAKLAR...

- YAZI JAMES SUROWIECKI İLLÜSTRASYONLAR RAYMOND BIESINGER

"Bildiğimiz haliyle kapitalizm bitti. Bu açıklamayı 2019'daki TechCrunch Disrupt konferansında yapan Salesforce CEO'su Marc Benioff, sözlerini şöyle sürdürmüştü: "Yeni bir kapitalizm türü göreceğiz."

“EĞER ODAĞINIZ SADECE PARA KAZANMAKSA, bir CEO veya bir şirketin kurucusu olarak fazla dayanacağınızı düşünmüyorum.”

Benioff'un açıklamaları çarpıcıydı fakat şok edici değildi. Sadece iş dünyası liderleri arasında o an geleneksel bir bilgi haline gelmiş olan şeyi dile getiriyordu. CEO'lar, on yıllardır sadece hissedarlara hizmet ettikten sonra, artık paydaşları da (çalışanlar, müşteriler, tedarikçiler, yerel topluluklar ve hatta gezegen) düşünmeleri gerektiği fikrini benimsiyorlardı.

Bu “iyilik için iş” kavramı, ana akım haline gelmişti. Google ve Facebook gibi Silikon Vadisi devleri, dünyayı daha iyi hale getirmeye olan bağlılıklarını överek iktidarı kazandılar. Tesla, gezegeni kurtarmaktan bahsederken trilyon dolarlık bir şirket haline geldi. Toms, Warby Parker ve Bombas gibi bir misyonun yönlendirdiği startup'lar, satılan her bir ürün için bir tane de hediye ederek insanların alışveriş yapma şekillerini değiştirmeye yardımcı olurken, Uber ve Airbnb gibi yüksek profilli startup'lar ise kendilerinin de para kazanmaktan fazlasını yapmaya çalıştıkları konusunda ısrar ediyordu. (Airbnb, misyonunun “herkesin her yere ait olabileceği bir dünya yaratmak” olduğunu söylüyor.) Benioff'un sözleriyle, büyük ve kabul görmüş kuruluşlar bile iş dünyasının “değişim için en iyi platform” olabileceği fikrini benimsemişti. Çeşitlilik ve kapsayıcılık girişimleri başlattılar ve karbon ayak izlerini azaltmak için adımlar atarak, 2030'a kadar net sıfır karbon olmaya yemin ettiler. “İyilik yaparak iyi iş yapmak”, artık sadece niş bir konsept değildi. Kalıcı hale gelmişti.