Yelken ve teknenin dengesi

Hepimiz teknenin bazen rüzgârüstüne kaçmaya çalıştığını ve dümeni rüzgâraltına çevirerek bu durumu nasıl kontrol edeceğimizi biliriz. Pekiyi bunun sebeplerini biliyor muyuz? Pivot noktası, yanal direnç merkezi, efor merkezi gibi kavramların üzerinden geçip teknemizin dengesini bulalım.

- MURAT YAHYAOĞLU (KAYRA YELKEN)

Her teknenin yapısı-tasarımı itibariyle bir pivot noktası vardır. Pivot noktası demek tekneyi yanal olarak tam bu noktadan ittiğinizde başın ya da kıçın dengeli bir halde paralel olarak yana kaydığı noktadır ki bu nokta, sert dönüşlerde de teknenin dönüş eksenidir. Bu noktaya CLR (Center of Lateral Resistance/yanal direnç merkezi) denir. Diğer bir tanımlama ile tekneyi yandan öyle bir noktadan itin ki tekne paralel olarak kaysın.

Tekneyi etkileyen diğer kuvvet de yelkenlerin oluşturduğu çekme-itme gücüdür. Ve bu güç, kaç tane yelkeniniz varsa bunların geometrik merkezlerinin bileşkelerinden oluşur. Bu noktaya da CE (Center of Effort) adı verilir. Rüzgârın tekneye etkisinin geometrik ortası da diyebiliriz.

CLR ve CE’nin savaşı sonucunda tekneniz rüzgârüstü ya da rüzgâraltına dönmeye çabalar. Aslında sizi rüzgârla beraber döndürmeye çalışan CE noktasıdır. CLR ve CE’nin dikeydeki bileşkeleri eğer kesişiyorsa tekne her iki noktanın ulaştığı denge ile rüzgâraltına ya da rüzgârüstüne dönme eğilimi göstermeden dümeni kırmaksızın düz ilerler.