ప్రత్యుపకారం నిష్పలం

ప్రత్యుపకారం నిష్పలం

- కస్తూరి మురళీకృష్ణ

అది శాస్త్ర జేతవనంలో విహరిస్తున్న కాలం.

ఆ సమయంలో భిక్షువులతో ప్రసంగిస్తూ, దేవదత్తుడి కృతఘ్నత గురించి చెప్పారు.

"దేవదత్తుడు ఇప్పుడే కాదు, పూర్వం కూడా కృతఘ్నుడే" అన్నారు.

భిక్షువులందరికీ ఆ పూర్వ గాథ వినాలన్న కుతూహలం కలిగింది. వారు కుతూహలాన్ని వ్యక్తం చేశారు.

వారి అభ్యర్థనను మన్నించి శాస్త్ర పూర్వగాథను చెప్పటం ప్రారంభించాడు.

బ్రహ్మదత్తుడు వారణాసిలో రాజ్యం చేస్తున్న కాలం అది.

ఆ సమయంలో బోధిసత్వుడు హిమాలయ ప్రదేశంలో 'చిరతపక్షి' కడుపులో పుట్టాడు. ఒకరోజు ఒక సింహం జంతువును చంపి మాంసం తినేటప్పుడు ఓ ఎముక దాని గొంతులో గుచ్చుకుంది. అక్కడ చిక్కుబడి పోయింది. "ఫలితంగా దాని గొంతు వాచిపోయింది. గొంతు వాచిపోవటంతో అది ఆహారం స్వీకరించలేకపోయింది.

ఆహారం స్వీకరించలేకపోవటంతో బలహీనమైపోయింది. ఓ వైపు గొంతులో బాధ, మరోవైపు బలహీనమైపోవటంతో అల్లల్లాడిపోయింది సింహం.

సింహం బాధను చెట్టుపై నుండి పక్షి గమనించింది. ఉండబట్టలేక అడిగింది.

"ఏమిటీ బాధ?” జరిగింది తెలిపింది.

పక్షి జాలి చూపించింది. "నీ బాధ నుంచి నేను నిన్ను విముక్తం చేయగలను. కానీ నాకు భయం వేస్తోంది".

"ఎందుకు భయం?"

"నేను ఎముకను నీ గొంతులోంచి లాగాలంటే నీ నోట్లోకి ప్రవేశించాలి. కానీ నీ నోట్లో అడుగు పెట్టాలంటే భయంగా ఉంది. నీ నోట్లోకి ప్రవేశించగానే నువ్వు నోరు మూస్తే?"

"భయం లేదు. గొంతులో ఎముక అడ్డు పడి బతకలేక... చావలేక ఏడుస్తున్నాను. అలాంటిది ఎముకను గొంతులోంచి తీయగానే నిన్ను తింటానా? భయపడకు. నా ప్రాణాలు కాపాడు.. నన్ను రక్షించు" అని బతిమిలాడింది సింహం.

పక్షి ఆలోచించింది. సింహం నోరు మూయకుండా దాన్ని పడుకోమని, నోరు తెరిపించి, పై పెదవి, కింది పెదవికి మధ్య ఒక కర్ర నుంచింది. కర్ర వల్ల పక్షి నోట్లో ఉన్నప్పుడు సింహం నోరు మూయలేదు.

పక్షి వేగంగా సింహం నోట్లో దూరి ఎముకను లాగింది. దాని నోట్లోంచి బయటకు పోతూ కర్రను తన్ని ఎగిరిపోయింది.

సింహం ఆరోగ్యం బాగయింది. మళ్లీ అది వేటాడటం ఆరంభించింది. సింహాన్ని పరీక్షించాలని పక్షికి అనిపించింది. సింహం ఓ జంతువును చంపి తింటున్నప్పుడు చెట్టు మీద నుంచి అడిగింది.

"ఓ సింహమా, నాకు బాగా ఆకలేస్తోంది. నువ్వు తిని నాకు కొంచెం మిగల్చవా?" సింహం తలెత్తి కూడా పక్షి వైపు చూడలేదు.