૨૦૨૩ એટલે પાંચમા દિવસની પીચ નીલેશ શાહ

કોટક મહિન્દ્રા ઍસેટ મૅનેજમેન્ટ કંપની લિમિટેડના મૅનેજિંગ ડિરેક્ટર અને વડા પ્રધાનની આર્થિક સલાહકાર સમિતિના સભ્ય

- 

દેશ-વિદેશનાં અર્થતંત્ર પર માઈક્રોસ્કોપિક નજર રાખનારા નીલેશ શાહનું માનવું છે કે ૨૦૨૩ ભારતનું વર્ષ હશે. એ કહે છેઃ

આમ જોવા જઈએ તો દુનિયાની આર્થિક સ્થિતિ કપરી છે. ભૂતકાળમાં આડેધડ ચલણી નોટ છાપીને, વ્યાજના દર ઓછા રાખીને તથા લખલૂટ સરકારી ખર્ચના આધારે આર્થિક વૃદ્ધિ મેળવવામાં આવતી હતી, પણ હવે આ ઢીલી નીતિની ચુકવણીનો સમય આવ્યો છે. ફુગાવાએ માઝા મૂકી છે. એમાંય રશિયા-યુક્રેનના યુદ્ધથી દુકાળમાં અધિક માસ જેવો સમય છે.

આમ છતાં આ સ્થિતિમાં પણ ભારતના અર્થતંત્રનો દેખાવ અત્યાર સુધી સારો રહ્યો છે. ઈતિહાસમાં પહેલી વાર પાછલા બાર મહિનાની અમેરિકાની મોંઘવારી કરતાં ભારતની મોંઘવારી ઓછી રહી છે. દુનિયાનાં મોટાં અર્થતંત્રોમાં ભારતનો વિકાસદર અત્યંત ઝડપી છે. વિશ્વનાં સૌથી વધુ ઝડપથી વિકસતાં દસ શહેરોમાંથી છ ભારતમાં છે.

એવું નથી કે આપણને તકલીફ છે જ નહીં. એક તો આપણી ટ્રેડ ડેફિસિટ (વેપારી ખાધ) બહુ ભારે છે. નિકાસ કરતાં આયાત વધારે છે. આ ખાધમાં ૧૦૦થી ૧૫૦ અબજ ડૉલરનો ઘટાડો જરૂરી છે, જેમ કે દેશમાં જમીનની નીચે પડ્યો હોવા છતાં ભારત દર વર્ષે પચ્ચીસ અબજ ડૉલરનો કોલસો બહારથી મગાવે છે. જો આપણે ઉત્પાદન વધારીએ તો કોલસાની આયાત પાછળ ઑસ્ટ્રેલિયા, ઈન્ડોનેશિયા અને સાઉથ આફ્રિકા ઊડી જતો પૈસો ઓડિશા, ઝારખંડ અને બિહારમાં જ રાખી શકીશું.