Fırtınayı Katlamak

Fırtınaya karşı kapanan türbin, vertigoya karşı yapay zeka... Prof. Dr. Tarık Özkul mühendisliğin basit ama çarpıcı çözümlerle oyunu nasıl değiştirebileceğini gösteriyor.

- CEM CEMAL PEKİN

İstanbul'da bir laboratuvardan Karayipler'e uzanan bir hikâye: Vertigo hastalarına kişiye özel tedaviyi otomatikleştiren yapay zeka (YZ) destekli sistemlerden, fırtına çıkar çıkmaz şemsiye gibi kapanıp ayakta kalmayı başaran türbinlere... 67 uluslararası patentiyle Türkiye'de derin teknolojiye rota çizen isim, akademiyi sahaya indiren bir mühendis: Prof. Dr. Tarık Özkul.

Karayipler'in St. Kitts & Nevis adasında bir liman binasının çatısında, rüzgar aniden yön değiştiriyor. Klasik türbinler ağır gövdesiyle rüzgarı “göğüslerken”, AeroFOLD anında hacmini küçültüp kanatlarını adeta içe katlıyor; fırtınayı bir yıkım değil, enerjiye dönüştürme fırsatına çeviriyor. Bu görüntü, Özkul'un teknoloji anlayışının özeti: “Gürültüsüz devrim.” Aynı pragmatik zihniyet, hastane koridorlarında sık tekrarlanan bir teşhis hatasını da hedefe kilitlenen bir “füze” gibi çözüyor: Kulak kristallerinin kayması diye bilinen vertigo.

Vertigo, çoğu zaman iyi huylu bir iç kulak sorunu olan Benign Paroksismal Pozisyonel Vertigo'dan (BPPV) kaynaklanıyor; literatürde yanlış/eksik teşhisin yüzde 74'lere çıkabildiği rapor ediliyor. Özkul'un kurduğu SYG Medical, bu zorluğu iki bileşenli bir sistemle ele alıyor: YZ destekli video-okülografi gözlükleri hastanın göz hareketlerini milisaniye hassasiyetinde analiz ediyor; ardından robotik bir manevra koltuğu, kişiye özel yeniden konumlandırma (repozisyon) manevralarını hatasız ve otomatik uyguluyor. Sonuç: Hekimin kararını zenginleştiren, standartı yükselten, hastanın defalarca hastaneye gitmesini azaltan bir akış. Amerikan merkezli Med-Health Review, SYG Medical'ı “2024'ün En İyi 10 KBB Teknoloji Şirketi” arasına aldı; bu yalnızca teknik bir başarı değil, erişilebilir sağlık hizmeti açısından da ölçülebilir bir fark.