Belirsizlik Çağında Stratejik Navigasyon

Yapay Zeka (YZ) hakimiyeti yarışı Amerika Birleşik Devletleri, Çin ve Avrupa Birliği arasında üçlü bir rekabete dönüştü. Her biri radikal ve farklı stratejiler izliyor. Amerika şu anda büyük dil modelleri gibi gelişmiş YZ sistemlerini geliştirmede öncülük ediyor. 2024'te ABD merkezli kurumlar Çin'in 15'ine ve Avrupa'nın sadece üçüne karşı 40 önemli YZ modeli çıkardı. Ancak rakamlar hikayenin sadece bir kısmını anlatıyor. Üst düzey yöneticiler için bu değişimi anlamak artık opsiyonel değil -yeni küresel ekonomide hayatta kalmanın anahtarı.

- Hande Ocak Başev

Çin muazzam veri havuzları, devlet destekli fonlar ve merkezi koordinasyon yoluyla güçlü bir meydan okuma başlatıyor. Çin, küresel YZ araştırma çıktısını geçip atıfların yüzde 40'ından fazlasını alırken, patent başvurularında ABD'yi 10 kata varan oranlarda geçiyor. Bu Pekin'in araştırmayı gerçek dünya inovasyonuna dönüştürme kapasitesini kanıtlıyor.

Bu arada Avrupa kendini küresel kural koyucu olarak konumlandırdı. Teknoloji devlerine sahip olmamasına rağmen Avrupa Birliği (AB), dünya çapında YZ etik ve güvenlik standartlarını şekillendiriyor, düzenleyici gücünü YZ'nin küresel gelişimini etkilemek için kullanıyor. Bu rekabet YZ'yi enerji veya savunma sanayi seviyesine yükseltti. Hükümetler artık YZ'yi ulusal güvenlik zorunluluğu olarak görüyor. Herkes kazananın sadece teknolojik üstünlük değil 21'inci yüzyıl için ekonomik refahı şekillendirme ve küresel normları belirleme gücünü elde edeceğini biliyor.

Düzenleyici Labirent: Yeni İş Gerçeği

Bu resimde kural koyucu manzarası ise ulusal çizgiler boyunca parçalanıyor, küresel işletmeler için uyum kabusuna dönüşüyor. Avrupa 2024'te dünyada ilk kapsamlı YZ yasasıyla öncülük ediyor. AB YZ Yasası sert şeffaflık gereklilikleri ve yüksek riskli uygulamalarda ciddi kısıtlamalar getiriyor, hızlı inovasyondan ziyade insan merkezli değerleri önceliyor.

Ancak bu etik duruşun bir bedeli var. Analizler AB'nin uyum gerekliliklerinin şirket başına ortalama 400 bin euro ek maliyet getireceğini ve beş yıl içinde Avrupa YZ yatırımlarını yüzde 20 azaltabileceğini öne sürüyor. Yeni girişimler ve KOBİ'ler için bu maliyetler inovasyona varoluşsal engeller yaratıyor.