గౌతముడు ప్రతిష్టించిన వేణుగోపాలుడు

మానవ జన్మ తాలూకు బంధాలు, అనుబంధాల గురించి, ఆత్మ పరమాత్మల సంబంధం గురించి సజ్జనులను, నిజ భక్తులను భగవంతుడు ఎలా ఆదరిస్తారో తన చేతల, లీలల బోధనల ద్వారా తెలియ చెప్పిన పురాణ పురుషుడు శ్రీకృష్ణుడు.

- - ఇలపావులూరి వెంకటేశ్వర్లు

మానవ జన్మ తాలూకు బంధాలు, అనుబంధాల గురించి, ఆత్మ పరమాత్మల సంబంధం గురించి సజ్జనులను, నిజ భక్తులను భగవంతుడు ఎలా ఆదరిస్తారో తన చేతల, లీలల బోధనల ద్వారా తెలియ చెప్పిన పురాణ పురుషుడు శ్రీకృష్ణుడు. అధర్మాన్ని అంతం చేసి ధర్మాన్ని కాపాడిన లీలా మానుష రూపుడు వాసుదేవుడు. జగమంతా తానై నిండిపోయిన జగన్నాథునికి ఆలయాలకు కొదవేమున్నది. పూరి, ద్వారక, గురువాయూరు, ఉడిపి, మథుర, బృందావనం..

ఇలా ఎన్నో క్షేత్రాలలో శ్రీగోపాల కృష్ణమూర్తి కొలువై దర్శనం ప్రసాదిస్తున్నారు. ఎన్నో ప్రాంతాలలో ఎన్నో పురాతన దేవాలయాలు ఆయన స్వగృహాలే. పరిశీలనగా చూస్తే ప్రతి గ్రామంలోనూ ఒక శివాలయం, ఒక విష్ణు ఆలయం కనిపిస్తాయి. శివాలయం విషయంలో ఎక్కడ చూసినా లింగరాజే దర్శనమిస్తారు. కానీ విష్ణు ఆలయం విషయంలో కొంత ప్రత్యేకత కనిపిస్తుంది. శ్రీరాముడు, శ్రీకృష్ణుడు, శ్రీ నరసింహుడు/శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు కొలువై ఉంటారు. అవతార రూపాలు వేరైనా వైకుంఠ వాసుడు ఒక్కడే కదా! అలాంటి వాటిలో గుంటూరు పట్టణంలోని శ్రీ వేణుగోపాలస్వామి ఆలయం ఒకటి.

నాటి గర్తపురి నేటి గుంటూరు

చరిత్రలో 'గర్తపురి'గా అనేక శాసనాలలో పేర్కొన్న నేటి గుంటూరులో ఒకప్పుడు అనేక నీటి చెరువులు ఉండేవట. నీటి గుంతలు ఉన్న ఊరుగా గర్తపురం అని పిలవబడినట్లుగా శాసనాలు తెలుపుతున్నాయి. కాలక్రమంలో గుంటూరుగా మారినట్లు తెలుస్తోంది. మహర్షులు ఈ ప్రాంతంలో మజిలీ చేసినట్లుగా వారు తమ నిత్య పూజల నిమిత్తం నిరాకారుని వివిధ రూపంలో ప్రతిష్టించుకొన్నారు అనడానికి ప్రత్యక్ష సాక్షులుగా కొన్ని పురాతన ఆలయాలు నగరంలో ఇప్పటికీ కనిపిస్తాయి. పట్టణంలో పురాతన ఆలయాలలో మొదటిదాగా పాత గుంటూరులో ఉన్న శ్రీ అగస్తీశ్వర స్వామి ఆలయం గుర్తింపు పొందగా, రెండవ స్థానం శ్రీ వేణుగోపాలస్వామి ఆలయానిదే అని చెప్పవచ్చు. సుమారు వెయ్యి సవత్సరాల ఈ ఆలయంలో ద్వాపర యుగంనాటి విశేషాలకు, కలియుగ నిర్మానాలకు ప్రత్యక్ష సాక్ష్యం.

సప్త మహర్షులు