Kızıl Metal Sıkıntısı

Dünyada bakıra olan talep yeşil dönüşümle birlikte hızla artıyor. Fiyatlar mayıs ortasına kadar hızlı bir ralli yapsa da Çin'den gelen haberlerle son üç ayda yüzde 15 düştü. Arz sıkıntısının fiyatları orta ve uzun vadede hareketlendirmesi bekleniyor.

- Levent Gürses

Demir ve alüminyumdan sonra en çok tüketilen üçüncü metal olan bakır, günümüzde de -hatta eskiye oranla daha fazlasıyla- vazgeçilmez.

Ayrıca talepteki değişime bakarak küresel ekonominin sağlığını ölçmeye de yarıyor.

Bakır en çok elektrik sektöründe (yüzde 65) kullanılıyor, onu cihaz imalatı ve inşaat sektörleri izliyor. Bilgisayarlar, televizyonlar, devre kartları, yarı iletkenler, modemler, mikrodalgalar ile uçak, otomobil ve trenlerde hep bakır kullanılıyor. Ufukta ciddi bir arz sıkıntısı var. Sadece yeşil enerjiye dönüşümde 2050 yılına kadar 427 milyon ton bakır gerekiyor.

Geçen yıl madencilik sektörü sadece 22 milyon ton bakır üretti. Elektrikli araçlarda da akaryakıtla çalışanlara göre üç kat daha fazla bakır kullanılıyor.

Diğer yandan mevcut bakır kaynakları azalıyor. Dünyanın, 2018 ila 2050 yılları arasında, tüm insanlık tarihinde 2018'e kadar çıkarılandan yüzde 115 daha fazla bakır çıkarması gerekiyor. 2050 yılına kadar 35 ila 195 arasında büyük yeni bakır madeni inşa edilmesi gerekiyor ancak sıkı yasal düzenlemelerin olduğu birçok ülkede, bir madenin sıfırdan inşa edilmesi 20 yıla yakın zaman alabiliyor.

Artan bakır talebi nedeniyle madencilikte bir konsolidasyon yaşanacağı tahmin ediliyor. Nitekim haziran ayında İngiltere merkezli ACG Acquisition şirketinin, Çalık Holding bünyesindeki Gediktepe madenini 290 milyon dolara satın alması bu dönemin bir habercisi olarak görülüyor.

Yıl boyunca yükselen ve özellikle şubat başından mayıs ortasına kadar çok sert bir ralli yapan bakırda fiyatlar 20 Mayıs'taki ton başına 10 bin 889 dolarlık zirveden bu yana düşüyor.

Haziran sonu ile temmuz başında bir yükseliş denemesi yapan ancak ton başına 10 bin barajını aşamayan bakır fiyatları ekonomik kaygılara bağlı olarak 7 Ağustos'ta 8 bin 769 dolara kadar indi.