Savaş kalıntıları ve Vietnam

Nisan ayındaki yazımı, Vietnam'ın Saigon şehrini arşınlarken noktalamıştım. Bu şehre gelenlerin mutlaka ziyaret etmeleri gereken yerlerin başında Savaş Kalıntıları Müzesi gösteriliyor. Hepimizin aklına kazınan Vietnam Savaşı'nı ve ülkenin yakın tarihini anlamak açısından çok önemli olan bu müzeyi biz de gezdik.

- 

Bahçesinde Amerikalılardan ele geçirilen helikopter, tank, uçak ve diğer savaş gereçlerinin sergilendiği üç katlı binayı dolaşmak, herkes gibi bizi de derinden etkiledi. Uzun yıllar süren savaşın aynası ve özeti olan bu müze, milyonlarca sivil ve askerin hayatına mal olan dehşeti, insanın iliklerine kadar hissettiriyor! Gerek temsili sahneler gerekse o dönemlerde çekilmiş filmler ve belgeler, savaşın korkunç yüzünü açıkça ortaya koyuyor. Ömrü cephelerde geçmiş Ulu Önderimizin "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesinin derinliğini, insan bir kez daha idrak ediyor...

Hazır yeri gelmişken size biraz Vietnam Savaşı'ndan bahsedip hafızaları tazeleyeyim. İkinci Hindiçini Savaşı olarak da bilinen Vietnam Savaşı; 1955-1975 yılları arasında, kuzeydeki komünizm yanlısı güçlerin (Sovyetler Birliği ve Çin destekli), güneydeki batı yanlısı ve ABD destekli güçlerle mücadelesidir. ABD, 1965'e kadar sadece danışman, istihbarat personeli ve mali destek sağlarken aynı yıl Tonkin Körfezi'nde USS Maddox destroyerinin Kuzey Vietnam botlarının saldırısına uğramasıyla savaşa doğrudan katıldı.

ABD, komünizm tehdidine karşı savaşmak amacıyla asker sevkiyatına başladı. Bu nedenle Laos, Kamboçya ve Kuzey Vietnam'ı kapsayan bölgede yoğun bir bombardıman başlatıldı. Kuzeylilerin saklanmasını önlemek için ormanlardaki yoğun bitki örtüsü, kimyasal içerikli portakal gazı (yaprak dökücü) püskürtülerek zehirlendi. Yaklaşık 70 milyon litre püskürtülen bu madde, hâlâ etkisini sürdüren dioksin nedeniyle günümüzde bile anomali ve kas, kemik deformasyonlarına yol açıyor... 20 yıl süren savaşın, dokuz yılına ABD fiilen katıldı. Napalm bombaları da dâhil olmak üzere 8 milyon ton bomba Vietnamlıların üzerine yağdırıldı. Bu savaşın en ağır bedelini ne yazık ki siviller ödedi.