કોઈ અણવર લજામણો ગાઓને..

સાત ફેરા ફરનારાં વર-વધૂને તો લગ્નપ્રસંગ જિંદગીભર યાદ રહે જ, પણ મહેમાનો સુદ્ધાં લગ્ન સાથે સંકળાયેલી નાની-મોટી સ્મૃતિ વાગોળતા રહે. આવી એક સ્મૃતિ એટલે ગીત-સંગીત અને ફટાણાં. આપણી સંસ્કૃતિમાં તો ગણેશસ્થાપનાથી લઈને પીઠીનાં, સાંજીનાં, માણેકથંભ રોપવા નાં, મોસાળનાં અને જાનપ્રસ્થાનથી કન્યાવિદાય સુધીનાં ગીતો છે.

- અરવિંદ ગોંડલિયા (સુરત)

એક સમય હતો, જ્યારે વિવાહ સંસ્કારની પરંપરાને પોષતાં લગ્નગીતો મંગળ પરિણયની શાન હતાં. આંગણે જાનૈયા આવે ત્યાંથી લઈને કન્યાવિદાય સુધીના અવસરોમાં કુટુંબની, અડોશપડોશની સ્ત્રીઓ ઉત્સાહભેર ગીતો-ફટાણાં ગાતી. કવ્વાલીની જેમ વરપક્ષ અને કન્યાપક્ષ સામસામા શાબ્દિક પ્રહાર કરતા. હવે તો એનું સ્થાન ઘોંઘાટિયા ડીજે સંગીતે લઈ લીધું છે. આમ છતાં હજીય અમુક વિસ્તારોમાં, કુટુંબોમાં આ પરંપરા જળવાઈ રહી છે. પરિવારની બહેનોને ગીત આવડતાં ન હોય તો અમુક પ્રોફેશનલ સિંગર્સ આંગણે આવીને ગીતો ગાય છે. સુરતમાં આવી કેટલીક બહેનો ખ્યાતનામ છે.

વૈશાલીબહેન ગોહિલ

દેશ-વિદેશમાં લગ્નપ્રસંગે સુરીલાં લગ્નગીતો રજૂ કરવા માટે જાણીતાં વૈશાલીબહેનનો જન્મ સુરત નજીકના બારડોલીમાં, જ્યારે બાળપણ વીત્યું મુંબઈમાં. એમ તો સંગીતની તાલીમ પણ લીધેલી. ૩૭ વર્ષની વયે પ્રોફેશનલી લગ્નગીતો ગાવાની શરૂઆત કરી. ૨૦૧૪માં એમણે અશોક પટેલ જસાણી સાથે VR1 નામે ઈવેન્ટ કંપની શરૂ કરી લોકભોગ્ય લગ્નગીતો સુરત અને બીજા વિસ્તારોમાં લગ્નપ્રસંગોમાં ગુંજતાં કર્યાં. સપ્તપદી શીર્ષક હેઠળ એ લગ્નગીતો નાનકડા ઓટલાથી મુકેશ અંબાણી ના મહાલય ઍન્ટિલિયામાં ગુંજતાં થયાં છે. એમ તો વિદેશમાં વસતા ગુજરાતીઓનાં તેડાં પણ આવ્યાં. લતા મંગેશકર અને દિવાળીબહેન ભીલનાં ગીતો એમને પ્રેરણા આપતાં રહ્યાં છે. એમણે સુરતના કાઠિયાવાડી વિસ્તારમાં અઢળક કાર્યક્રમો કર્યા છે. જો કે આ વિસ્તારમાંથી એમને અલભ્ય એવાં જૂનાં લગ્નગીતો મળ્યાં પણ છે. આજે વૈશાલીબહેન પાસે ૫૦૦થી વધુ લગ્નગીતોનું કલેક્શન છે, જેમાં વિવિધ સમુદાય, જાતિનાં ગીતોનો સંગ્રહ પણ છે. એકસાથે ૧૦૮ કલાકારોની ટીમ સાથે લગ્નગીતનો કાર્યક્રમ કરવાનો અનોખો વિક્રમ એમના નામે બોલે છે.