Her çatıya bir panel!

Elektriğin şebekeden evlere dağıldığı sistem, daha temiz enerji kullanma hedefiyle yerini her meskenin güneş enerjisi sistemleriyle kendi enerjisini ürettiği bir dünyaya bırakıyor. ABD, AB, Avustralya gibi ülkelerde verilen teşvikler sayesinde bireyler kendi elektriğini üretme ve hatta fazlasini satmak için evlerine GES kurulumu yaptırıyor. Peki, Türkiye'de durum ne?

- GÜLDENİZ AYRAL

Türkiye, coğrafi konumu sayesinde yıllık ortalama toplam 2 bin 741 saat güneşlenme süresine sahip. Sıfır karbon hedefleri, fosil yakıtların gezegene negatif etkileri ve sürdürülebilirlik ilkeleri sayesinde son yıllarda yenilenebilir kaynaklara dayalı enerji üretimine, özellikle de de Güneş Enerjisi Sistemlerine (GES) ilgi büyük. Son 10 yılda ulaşılan 11 GW'lık güneş kurulu gücü, ilginin ötesinde bu alana ne kadar yatırım yapıldığını da gösteriyor. Ancak, bu kurulu gücün sadece 200 MW'lık kısmı meskenlere ait. Geri kalanı is endüstriyel üretim yapan şirketler tarafından kuruldu.

Dünyada ise evlerine güneş panelleri ve pil depolama sistemleri kuranların, bu sayede enerji açısından kendi kendine yeterli hale gelen konutların hatta kullanmadığı fazla elektriği satan ev sahiplerinin sayısı hızla artıyor. Bu akımın liderliğini de ABD ve Avustralya yapıyor... Örneğin, 2022 sonu itibarıyla ABD'deki müstakil evlerdeki çatı üstü güneş enerjisi kullanım oranı yüzde 6'ya çıktı, 2023'te bu rakımın yüzde 10'a yaklaştığı tahmin ediliyor.

Bu hanelerin çoğu, enerji üretimini kendi ellerine almanın yanı sıra, yağmurlu birgünde kullanmak veya tekrar şebekeye satılmak üzere fazla enerjiyi toplayan pil depolama üniteleri de kuruyor. Yeni teknolojiler ve bu alanda çalışan startup'lar, insanların yalnızca evlerine bağımsız olarak enerji sağlamalarına değil, aynı zamanda fazla güneş enerjisini depolayıp komşularına satmalarına da olanak tanıyor. Müşterilerin, yerel bir GES tarafından üretilen elektriğe abone olabileceği bu sistemin, 2028'e kadar yılda yüzde 8 oranında büyümesi ve 10 milyondan fazla eve güç sağlamaya yetecek 14 GW üretmesi bekleniyor.