મોકીતા :એક એવો શબ્દ જેની સાથે રહસ્ય અને રોમાંચ જોડાયેલાં છે

વિચારવા, બબડવા અને ગુસપુસ કરતાં હોય તેમ કાનમાં કહેવા જેવી વિવિધ રીતથી સૌ વાકેફ છે.

- ગૌરાંગ અમીન

* મોકીતા' શબ્દ વીસમી સદીની શરૂઆતમાં ટ્રોબ્રિઆન્ડ ટાપુઓના સમાજનો અભ્યાસ કરનાર નૃવંશશાસ્ત્રી બ્રોનિસ્લો મેલનોવ્સ્કી દ્વારા પ્રચલિત થયો.

* આ શબ્દ પાપુઆ ન્યૂ ગિનીની કિલિવિલા ભાષામાંથી આવે છે.

* ‘મોકીતા’ શબ્દ આપણો નથી, તેનો અર્થ એ નથી કે આપણે ‘મોકીતા’ને અનુસરતા નથી.

* જે વાત બધા જાણતા હોય, પણ જાહેર હિતમાં બોલે નહીં, એ ‘મોકીતા’.

કૉમ્યુનિકેશન , મનુષ્યના જીવનનો આધાર રહ્યો છે. વિચારવા, બબડવા અને ગુસપુસ કરતાં હોય તેમ કાનમાં કહેવા જેવી વિવિધ રીતથી સૌ વાકેફ છે. પોતાને સંભળાય એમ બોલવું, નજીકના વ્યક્તિને સંભળાય એમ બોલવું અને બૂમ મારવી એ બધું બધાંને માલૂમ છે. ઇનપુટ ચેનલ ધ્યાનમાં લઈએ તો હુંએ પોતે લીધેલો ડેટા હોય છે, પોતાના મન અને ઇન્દ્રિય દ્વારા પ્રોસેસ કરી તે ડેટાને માહિતી બનાવાય છે, તેમાં પોતાના ઑલરેડી હાજર વિચાર અને લાગણી અસર પાડે અને તે સિવાય પોતાની જરૂરિયાત વત્તા ઇચ્છા કાર્ય કરે અને પોતાનાં જુદાં-જુદાં અર્થઘટનનો કોઠો બને છે. મગજમાં સંગ્રહાયેલા આવા કેટલાય કોઠાઓમાં ઘણો ડેટા હોતો નથી અને તે ડેટા પર આધારિત ઇન્ફો હોતી જ નથી. બ્રેઇનના સ્ટોરેજના બલબૂતા પર પર્સન કશું એક્સપ્રેસ કરે છે, સૅ કે ટૅલ કરે છે, તથાપિ પોતાને

ખબર હોય તેવી અમુક વાત લગીર ઉચ્ચારતો નથી. આવી ના બોલાયેલી કે કહેવાયેલી અમુક ટૉક બહુમતીમાં કોમન જોવામાં આવે છે, ત્યારે તે જાહેર છતાં જ્યાદાતર જીભ પર ના આવેલી ગુપ્ત વાત ‘મોકીતા’ બને છે.