પૈસાથી ખેંચો પૈસાને.. રોકાણના ફંડા શીખવવાનો કસદાર ધંધો

આર્થિક પત્રકારત્વનો અનુભવ લીધા પછી એક યુવાને ઈન્વેસ્ટર એજ્યુકેશન માટે કંપની શરૂ કરી. વખત જતાં એની પત્નીએ કંપનીનો ઘણો બોજ પોતાના ખભા પર લઈ લીધો. મહારાષ્ટ્રીયન દંપતીના આ સાહસને રાજ્ય સરકારનો પણ સપોર્ટ મળ્યો અને લો, નાગપુરની આ કંપની ‘મની બી ઈન્સ્ટિટયૂટ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ’ આ ક્ષેત્રની દેશની આગળ પડતી કંપની બની ગઈ. ભારતીયોની બચત કરવાની ટેવને પ્રગતિશીલ અને લાભદાયી રોકાણ તરફ દોરી જવાની શિવાની દાણી વખરેની મથામણ વિશે જાણવા જેવું છે.

- સમીર પાલેજા

આજે તમે સો રૂપિયા આપીને માર્કેટમાંથી આ જે ફળ લાવો છો એટલાં જ ફળ આવતા વર્ષે સો રૂપિયામાં મળશે ખરાં?

પ્રેક્ષકો માથું ધુણાવીને ના પાડે છે એટલે વક્તા કહે છેઃ સાચી વાત, આવતા વર્ષે ઓછાં ફળ મળશે, કેમ કે મોંઘવારી તમારું પાકીટ મારી ગઈ છે.

આ વક્તા એટલે યંગ ઍન્ડ ડૅશિંગ શિવાની દાણી વખરે. શિવાની આગળ ચલાવે છે: ‘તમને યાદ હશે કે વીસ-પચ્ચીસ વર્ષ પહેલાં બૅન્ક એફડી પર પણ ૧૪-૧૪ ટકા વ્યાજ મળતું હતું. એ વખતે લાઈફસ્ટાઈલ સિમ્પલ હતી. ગેજેટ્સ અને રેસ્ટોરાંના ખર્ચા મર્યાદિત હતા એટલે મોંઘવારી કે ફુગાવાને માત કરી શકાતો હતો, પણ આજે ખર્ચ વધુ છે, વ્યાજ છ-સાત ટકા જ મળે છે અને પેન્શનની તો આશા જ નથી. તો પછી તમે કેવી રીતે આજની લાઈફસ્ટાઈલ ભવિષ્યમાં કાયમ રાખી શકશો?’

દેખીતી વાત છે કે સ્ટૉક માર્કેટ, કૉમોડિટી એક્સચેન્જ, ઈન્સ્યોરન્સ કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, પેન્શન ફંડ, વગેરે જેવાં સાધનોમાં અભ્યાસપૂર્ણ રોકાણ કરવામાં આવે તો બૅન્ક એફડીથી ઘણું વધારે વળતર મળે.

શિવાની દાણી વખરે ચિત્રલેખાને કહે છેઃ ‘અમે લોકોને મોંઘવારીને નાથવાનાં સાધનોનો પરિચય કરાવીએ છીએ. ફુગાવાને મારીને સતત વધતા ખર્ચા કેવી રીતે કાઢવા એ શીખવીએ છીએ. ફાઈનાન્સિયલ માર્કેટ શું છે એ સમજાવીએ છીએ. આમ જુઓ તો આપણી શિક્ષણવ્યવસ્થામાં ફાઈનાન્સિયલ લિટરસીને સ્થાન જ મળતું નથી. તમે વિચાર કરો કે ભારતમાં યુવાનોની વસતિ વધુ છે. આપણી આ યુવાન પેઢી ત્રીસ વર્ષ પછી વૃદ્ધ થશે ત્યારે એમની સોશિયલ સિક્યોરિટીનું શું? આજે એમને નાણાકીય સાક્ષરતા નહીં આપીએ તો ૩૦ વર્ષ પછી બહુ જોખમી પરિસ્થિતિ પેદા થશે એટલે જ અમને સ્ટુડન્ટ સાથે વાત કરવાનું ગમે છે. નવી પેઢી નવી ચીજોને સહેલાઈથી સમજે છે, સ્વીકારે છે.'