ઉત્તરવાહિની ગંગાના કિનારે, દુનિયાનું પ્રથમ યોગ વિધાલય એટલે...The Bhar school of Yoga: મુંગેર

શિયાળાના પ્રવેશ સાથે પ્રવાસનના એવાં એવાં સ્થળો પર નજર ફરતી રહે છે કે જે સ્થળો ઑક્ટોબરથી ફેબ્રુઆરી પછી explore કરવા અઘરા છે.

- રક્ષા ભટ્ટ

શિયાળાના પ્રવેશ સાથે પ્રવાસનના એવાં એવાં સ્થળો પર નજર ફરતી રહે છે કે જે સ્થળો ઑક્ટોબરથી ફેબ્રુઆરી પછી explore કરવા અઘરા છે. તે ઉપરાંત ત્રણ મહિના માંડ ચાલતાં ભારતીય શિયાળામાં શારીરિક, માનસિક અને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિ તરફ દોરી જતી યોગ-ધ્યાનની શિબિરો, સંસ્થાઓ અને શાળાઓ પર નજર કરતાં મનને શાંતિ બક્ષતી એકાદ school of yogaની મુલાકાતની ઇચ્છા થાય છે ત્યારે અનેકોમાં એક એવી The Bihar school of yoga’નું સ્મરણ થાય છે.

એકવીસમી સદીમાં યોગિક ચેતનાનું epicentre ગણાતી આ બિહાર school of yoga બિહારના મુંગેરમાં ગંગા દર્શન વિશ્વ યોગપીઠમાં આવેલી છે, જે સ્થળ સ્વામી શ્રી સત્યાનંદ સરસ્વતીની કર્મભૂમિ છે.

'Yoga is a science of consciousness, a science of personality and a science of creativity' એવી વૈજ્ઞાનિક વિભાવના પર ચાલતી આ Modern schoolofyoga વિશ્વ સ્તરે કાર્યરત હોવાથી બિહાર International school of yoga પણ ગણાય છે.

૧૯૬૪ની વસંતપંચમીને દિવસે દિવ્યજીવન સંઘના સ્થાપક સ્વામી શ્રી શિવાનંદ સરસ્વતીના શિષ્ય સ્વામી શ્રી સત્યાનંદ સરસ્વતી દ્વારા શરૂ થયેલી આ yoga school mid sixtiesમાં પંદર દિવસ, એક મહિનો અને છ-છ મહિનાની યોગ તાલીમ અને અભ્યાસક્રમો આપતી હતી, જેમાં સાધના courses તો હતા જ, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય Teachers' training courses પણ હતા, જે અભ્યાસક્રમો શાળાના યોગ શિક્ષકોને તાલીમબધ્ધ કરતા હતા.

૧૯૬૮ની સાલમાં Bihar school of yogaનો પ્રચાર-પ્રસાર કરવા માટે સ્વામી સત્યાનંદજી વિશ્વ પ્રવાસે જઈ વિશ્વના વિવિધ દેશોને કહે છે કે જીવનના ડગલે અને પગલે આપણને સ્વસ્થ રાખતો યોગ શારીરિક, માનસિક, ભાવનાત્મક અને આધ્યાત્મિક સંતુલન અને સ્થિરતા જાળવવાનું એક વિજ્ઞાન છે.

The Bihar school of yoga- ઇતિહાસ એવું કહે છે કે સ્વામી શ્રી સત્યાનંદજીએ ૧૯૬૯થી ૧૯૮૫ સુધી ભારત ભ્રમણ કરીને ભારતીય યોગનો પ્રચાર-પ્રસાર કરી અનેક પ્રવચનો અને આધ્યાત્મિક સંમેલનો કર્યા અને યોગને ઘરે ઘરે ગુંજતો કર્યો.