తల్లినొకసారి తలచుమాంధ్ర!

“నన్నయ, తిక్కన్న నామంబులను త్రోసి బెంగాలి బాబుల పేరులేల? నవ్యాంధ్ర సాహిత్య నవనీతమును హిందీ కవిత్వంపు టెంగిలేల? రోసి అఖిల ప్రజ్ఞాన్వితులాంధ్ర రత్నములుండ గుజరాతు దేవుళ్ల భజనలేల? పొంగిపోదువు పొరుగింటి పుల్లకూర అంధకారము వీడి శుద్ధాంధ్రమెరిగి తల్లినొకసారి మనసార తలచుమాంధ్ర”

- జయ సూర్య

“నన్నయ, తిక్కన్న నామంబులను త్రోసి బెంగాలి బాబుల పేరులేల? నవ్యాంధ్ర సాహిత్య నవనీతమును హిందీ కవిత్వంపు టెంగిలేల? రోసి అఖిల ప్రజ్ఞాన్వితులాంధ్ర రత్నములుండ గుజరాతు దేవుళ్ల భజనలేల? పొంగిపోదువు పొరుగింటి పుల్లకూర అంధకారము వీడి శుద్ధాంధ్రమెరిగి తల్లినొకసారి మనసార తలచుమాంధ్ర”

క్రొవ్విడి వేంకటరత్నశర్మ, ఆంధ్ర స్మృతి (తెలుగు వీధులు) అనే పద్యకావ్యంలో నాటి ప్రబోధం యిది.

ఒకప్పుడు నిద్రాణమైన జాతిని ప్రబోధించటానికి యిటువంటి రచనలు ఆవశ్యకంగా వుండేవి. ఆంధ్ర ప్రతిభను పునరుద్ధరించటానికి, నాడు ఆంధ్ర రాష్ట్ర సాధనకు ముందు ఆంధ్రోద్యమ బీజం మహా వృక్షంగా సతతం దోహదం చేయడానికి నాటి కవిపండితులు ఆంధ్ర రాష్ట్ర అవతరణ, ఆంధ్ర మహాభ్యుదయ పరంపరాభివృద్ధికి యిటువంటి ప్రబోధక గ్రంథాలు రచించారు.

సుప్రసిద్ధ పాశ్చాత్య చరిత్రకారుడు జి. జొవే, దుబ్రే యుల్, ఒక సందర్భంలో "ఆంధ్రజాతి మహత్తరమైనది. ఇండో చైనా, జావా, సుమిత్రాలను నాగరికం చేసిన నౌకలు, ఆంధ్ర తీరం నుండి వెళ్లినవే. గత చరిత్రలో ఇంత మహత్తరమైన దేశం, భావి చరిత్రలో కూడా మహత్తరమైనది కాక తప్పదు" అన్నాడు.