પુસ્તકોની પ્રેમ કહાનીઃ સમજણ, સંવેદના અને સંબંધ

જેના પર ૪૦૦થી વધુ જીવનચરિત્ર્યો અસ્તિત્વમાં છે એવા મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધીને મહાત્મા બનાવવા સુધી લઈ જનારાં પરિબળોમાં સૌથી પહેલું યોગદાન પુસ્તકોનું હતું. એમણે કહ્યું છે કે શરૂઆતનાં વર્ષોમાં ‘ભગવદ્ગીતા’, જોન રસ્કિનના પુસ્તક “અનટુ ધિસ લાસ્ટ’ અને લિયો તોલ્સતોય લિખિત ‘ધ કિંગડમ ઑફ ગૉડ ઈઝ વિધિન યુ’નો એમના પર બહુ પ્રભાવ હતો.

- રાજ ગોસ્વામી

પ્રશ્નઃ તમે ક્યારેય કોઈ પુસ્તક વાંચ્યાનું ગપ્પુ માર્યું છે?

જવાબઃ ના, એવું ક્યારેય નથી કર્યું. મારી સમસ્યા એ છે કે હું કોઈ પુસ્તક સારું ન હોય તો પણ અધવચ્ચે છોડતો નથી.

પ્રશ્નઃ તમે ક્યાં વાંચો છો? અને કેવી રીતે? ઈ-બુક વાંચો છો? પ્લેનમાં વાંચો છો?

જવાબઃ મારે ડિજિટલ વાંચન શરૂ કરવું છે, પણ મને હજી પુસ્તક હાથમાં પકડીને વાંચવાની ટેવ છે, કારણ કે વાંચતી વખતે હું હાંસિયામાં નોંધ ટપકાવતો રહું છું.

પ્રશ્નઃ તમે નૉન-ફિક્શનના માણસ છો, છતાં સાથે ફિક્શન કેમ વાંચો છો?

જવાબઃ હું દુનિયા વિશે જાણવા-શીખવા મળે એવું ઘણું વાંચું છું, પરંતુ મારા મનમાંથી મને બહાર કાઢીને બીજાઓનાં મનમાં લઈ જાય એવી વાર્તાઓ પણ ગમે છે.

પ્રશ્નઃ તમને લાગે છે કે તમારી (અને બીજાઓની) સફળતામાં વાંચનનું યોગદાન છે?

જવાબઃ બિલકુલ. તમે શીખતા રહો તો ક્યારેય કંઈક ની સાખલો વૃદ્ધ ન થાવ. પ્રત્યેક પુસ્તક મને કંઈક નવું શિખવાડે છે અથવા નવો દષ્ટિકોણ આપે છે. મારું નસીબ સારું હતું કે મને મારા પેરન્ટ્સે વાંચવાની પ્રેરણા આપી હતી. વાંચનની જિજ્ઞાસાવૃત્તિ ખીલે છે અને એ કારકિર્દીમાં કામ લાગે છે.

બિલ ગેટસ (ટાઈમ સામયિકમાં)

જે દેશના રાજકારણીઓની અધધધ સંપત્તિના સમાચારો આપણને અવારનવાર સ્તબ્ધ કરતા હોય એ દેશમાં એક નેતાની સંપત્તિના નામે ૯.૬ લાખની કિંમતનાં પુસ્તકો નીકળે તો આશ્ચર્યની સાથે આનંદ પણ થાય.

કેરળની પથાનામટ્ટિા લોકસભા બેઠક પર લેફ્ટ ડેમોક્રેટિક ફ્રન્ટના ઉમેદવાર ડૉ. થોમસ આઈઝેકે એમના ઉમેદવારીપત્ર સાથે કરેલી એફિડેવિટ અનુસાર એમની પાસે ન પોતાની માલિકીનું ઘર છે, ન જમીન છે કે ન તો સોનું છે. કીમતી ચીજના નામે એમના ઘરમાં ૨૦,૦૦૦થી વધુ પુસ્તકો છે અને રૂપિયા ચાર લાખની બચત છે.

કેરળ સરકારમાં બે વખત નાણામંત્રી અને ચાર વખત ધારાસભ્ય રહી ચૂકેલા ડૉ. થોમસ તિરુવનંતપુરમમાં એક મામૂલી ઘરમાં સાદું જીવન,  ઉચ્ચ વિચારવાળું જીવન જીવે છે. ભણતરથી અર્થશાસ્ત્રી એવા ડૉ. થોમસે મલયાલમ અને અંગ્રેજીમાં પ૦ પુસ્તકો પણ પ્રગટ કર્યાં છે.