કોદોની કળાને જીવંત કરે છે આ ક્વીન

નાની હતી ત્યારે એ કહેતી કે મારે તો ડૉક્ટર બનવું છે. થોડી મોટી થઈ તો વિચાર બદલાયો અને એણે જજ બનવાનું નક્કી કર્યું. જો કે કૉલેજમાં આવતાં આવતાં તો એના માનસપટ પર બધાથી કંઈક અલગ કરવાની ઈચ્છા ફરી વળી. અંતે એણે ક્રોશેની વિસરાતી જતી કળાને જીવંત રાખવાનું નક્કી કર્યું. આજે આ ક્રોશે-ક્વીન માત્ર ઊનમાંથી ૩૦૦થી વધારે આઈટેમ બનાવે છે. વાત છે ત્રણ વખત ગિનેસ બુકમાં નામ નોંધાવી ચૂકેલી મહિલાની.

- કોમલ પટેલ

귀વારે બરોબર આઠ ને દસ મિનિટે મેમુ ટ્રેન અમદાવાદના વટવા સ્ટેશને આવીને ઊભી રહી. નિત્યક્રમ પ્રમાણે મહિલાઓ લેડીઝ કોચમાં બેસવા લાગી. ગણતરીની મિનિટમાં કોઈ મોબાઈલ ફોન પર કૅન્ડી ક્રશની ગેમ રમી રહ્યું હતું તો કોઈ ગીત સાંભળતું હતું. કોઈ વળી વાતમાં મશગૂલ હતું અને કોઈ તો ઊભાં ઊભાં ઝોકાં ખાઈ પોતાની બચેલી ઊંઘ પૂરી કરી રહ્યું હતું. આ બધાંની વચ્ચે એક મહિલા આટલી ભીડમાં પણ થોડીક જગામાં બેસીને કંઈક કામમાં વ્યસ્ત હતી.

હા, એ મહિલા અંકોડીના ઉપયોગથી મફલર બનાવી રહી હતી. આજના સમયમાં ક્રોશેવર્ક કરતી મહિલા ભાગ્યે જ જોવા મળે છે, પણ એ મહિલા ક્રોશેવર્ક કરે છે. એટલું જ નહીં, ક્રોશેકળાને જીવંત રાખવા પાઈપૈસો લીધા વગર બીજાને શીખવે પણ છે. અને હા, દેશની સરહદની રક્ષા કરતા જવાનો માટે મફલર, ટોપી, બ્લૅન્કેટ, હાથમોજાં જેવી અનેક વસ્તુ પણ મોકલે છે. એ ઉપરાંત, કૅન્સરગ્રસ્ત દરદી અને રસ્તા પર રઝળતા ભિક્ષુકોને પણ ક્રોશેની વસ્તુ મફતમાં આપે છે. આ મહિલા એટલે ચરોતર ક્રોશે ક્વીન્સનાં ફાઉન્ડર-ડિરેક્ટર કોમલ પટેલ.

પહેલાંના સમયમાં શિયાળો શરૂ થાય એટલે સ્વેટર, શાલની સાથે સાથે ઊન, અંકોડી અને સોયા પણ બહાર નીકળતાં. જો કે છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોથી આ પ્રથા ઘણુંખરું ગામડાં પૂરતી જ સીમિત રહી ગઈ છે. અલબત્ત, એ વચ્ચે ગણ્યાગાંઠ્યા લોકો છે, જે ક્રોશેકળાને જીવંત રાખવાના પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, એમાં એક છે અમદાવાદનાં કોમલબહેન પટેલ.

મૂળ આણંદ જિલ્લાના નાર ગામના લેઉવા પટેલ અને અત્યારે અમદાવાદના વટવા વિસ્તારમાં રહેતાં કોમલબહેન ચાર ભાઈ-બહેનમાં બીજા નંબરનાં. પિતા નિરંજનભાઈ પટેલ બૅન્કમાં મૅનેજર તો માતા કુંજબાળા સામાન્ય ગૃહિણી. તાપણા સમાજમાં યુવતીઓ હજી ઝાઝી ઘરબહાર નીકળતી નહોતી ત્યારે કુંજબાળાબહેને બીએ, બીએડનો ઉચ્ચ અભ્યાસ કરેલો.

જો કે પરિવારની જવાબદારી સંભાળવા એમણે પોતે ક્યારેય આર્થિક રીતે પગભર થવાનું વિચાર્યું જ નહીં.