ઋતા દેસાઈ: અમદાવાદની રોબોટ ગર્લ

નાનપણથી ભણેશ્રી કહી શકાય એવી આ યુવતીએ અમેરિકામાં રોબોટિક્સ ક્ષેત્રે અભ્યાસ અને સંશોધનમાં નામના મેળવી છે. હવે એનો સંકલ્પ છે ઘરેલુ ઉપયોગ માટે રોબોટ ટેક્નોલૉજીનો આવિષ્કાર.

- મહેશ શાહ

અમદાવાદની એક હૉસ્પિટલનાં ટેક્નિશિયન ગીતા પરિમલ દેસાઈને ઈચ્છા હતીઃ દીકરી ઋતા ડૉક્ટર બને. ગુજરાતના માહિતી વિભાગના અધિકારી પરિમલ દેસાઈ ઋતાને કહેતાઃ જીવનનો રાહ જાતે પસંદ કરજે.

દેસાઈદંપતીએ ઋતાની એપ્ટિટ્યૂડ ટેસ્ટ કરાવી. એ આધારે કાઉન્સેલરે સલાહ આપીઃ તમારી દીકરીમાં નેતૃત્વ અને સંચાલનના સારા ગુણો છે. એ સરળતાથી આઈએએસ અધિકારી બની શકશે.

જો કે બન્યું સાવ જુદું. ઋતાએ નવા ક્ષેત્રમાં કારકિર્દી બનાવી. એણે અમેરિકા જઈ રોબોટિક્સમાં માસ્ટર્સ ડિગ્રી તથા પીએચ.ડી. પણ મેળવી અને હવે એ અમેરિકામાં ફેસબુક (મેટા)માં રિસર્ચ સાયન્ટિસ્ટ છે.

આવું કેવી રીતે બન્યું? એ પહેલાં જાણીએ, ઋતા દેસાઈ કોણ છે?

મૂળ નવસારી જિલ્લાના તલાવચોરા ગામના અનાવિલ સમાજના પરિમલ દેસાઈને બે સંતાનઃ ઋતા અને નિસર્ગ.

ઋતા અંજાર (કચ્છ)માં હજી તો ત્રીજીમાં હતી ત્યારે ત્રણથી સાત ધોરણનાં બાળકો માટેની જિલ્લાકક્ષાની વક્તૃત્વ સ્પર્ધામાં પ્રથમ વિજેતા બની.

સમય જતાં બદલી થતાં પરિમલભાઈ અમદાવાદમાં સ્થાયી થયા. બન્ને સંતાન ભણવામાં હોશિયાર અને જિજ્ઞાસુ. ઋતા બારમાની બોર્ડ એક્ઝામમાં ગુજરાતમાં ટૉપ ટેનમાં આવી. એક પત્રકારે એની સિદ્ધિને બિરદાવી ત્યારે ઋતાએ સહજભાવે કહ્યું હતું: ‘સારા માર્ક્સ મેળવ્યા એ સિદ્ધિ નથી. હું કોઈ શોધ-સંશોધન કરું એ મારી સિદ્ધિ ગણાય એટલે તો એ માટે પ્રયત્ન કરવા છે.’ 

યુવાવયે સેવેલું સપનું સમય જતાં સાકાર થયું. અલબત્ત, એ માટે એણે સખત મહેનત કરી. ઋતાએ સુરતની નૅશનલ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેક્નોલૉજીમાંથી ઈલેક્ટ્રોનિક્સ એન્જિનિયરિંગ કર્યું. એ કૉલેજના ત્રીજા વર્ષમાં હતી ત્યારે એને જર્મનીની ડીડીએડી સ્કૉલરશિપ મળી. એ પછી એણે જર્મનીમાં ચારેક મહિના સુધી રોબોટિક્સની તાલીમ લીધી. એમાં રસ પડ્યો. જો કે જર્મનીની યુનિવર્સિટીમાં રોબોટિક્સમાં સંશોધન માટે મર્યાદિત અવકાશ હતો. એની પાસે બે વિકલ્પ હતાઃ જર્મનીની યુનિવર્સિટીમાં કોઈક અભ્યાસ કરવો અથવા રોબોટિક્સ ભણવા અન્ય દેશમાં જવું. એ દ્વિધામાં લીધેલો નિર્ણય જીવનનો ટર્નિંગ પૉઈન્ટ બન્યો. એને વિશ્વની જાણીતી અમેરિકાની કાર્નેગી મેલોન યુનિવર્સિટીની રોબોટિક્સ ઈન્સ્ટિટ્યૂટમાં ઍડ્મિશન મળ્યું.