Türkiye'de Eğitim Sıçraması

Biliyoruz ki; son çeyrek yüzyılda yetişen gençler, önümüzdeki 25 yılın siyasetinde, ekonomisinde, biliminde ve kültüründe söz sahibi olacak. Peki biz bu nesli nasıl yetiştiriyoruz? Bu sorunun yanıtı ne yalnızca umut dolu ne de tümüyle karanlık. Evet, potansiyel büyük ancak yozlaşma riski de bir o kadar ciddi.

- Mehmet Öğütçü

Hasan A li Yücel'in Aydınlanmacı Mirası

1940'lı yıllarda Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel öncülüğünde atılan eğitim adımları, Türkiye'yi sadece kalkındırmak değil, dönüştürmek isteyen de bir zihniyetin ürünüydü. Onun "İyi Vatandaş, İyi İnsan" kitabı daha ortaokul yıllarımda beni çok etkiledi, hâlâ başucumda ve herkese tavsiye ediyorum.

Köy Enstitüleri kırsaldan bilim, sanat ve düşünceyle donanmış bireyler yetiştiriyordu. Hayatta olan mezunlarının kalitesi ortada; onların yetiştirdiği çocuklar da etkileyici bir birikime sahip.

Batı klasiklerinin Türkçeye kazandırılması, halka entelektüel kaynaklara erişim sağladı. Laik, çoğulcu, üretken ve özgürleştirici bir eğitim anlayışı egemen kılındı. Ancak bu devrim uzun ömürlü olamadı. 1946 sonrası siyasi dengelerin değişmesi, muhafazakâr refleksler, komünizm korkusu, ABD baskısı ve feodal yapılar bu süreci sekteye uğrattı. Yücel görevden alındı, kurumlar kapatıldı, reformlar durduruldu. Türkiye, o günden sonra bir daha aynı ölçekte bir zihinsel devrim girişiminde bulunmadı.

Türkiye'de Umudu Besleyen Gençlik Dinamikleri